Page 63 - Executive Functions ตั้งแต่ปฏิสนธิ-3 ปี
P. 63
ข้อแนะน�ำส�ำหรับพ่อแม่ในกำรสร้ำงเสริมทักษะสมอง EF ให้ลูกขวบปีแรก ควำมผูกพัน : พื้นฐำนส�ำคัญของทักษะสมอง EF เด็กที่เกิดควำมเชื่อมั่น
1. เลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ซึ่งจะได้ทั้งความผูกพันและแม่ได้มีเวลาคุณภาพกับลูก ความผูกพัน คืออะไร ในควำมสัมพันธ์
2. สร้างปฏิสัมพันธ์ที่ดี (Positive Relationship) ระหว่างพ่อแม่ พ่อแม่ลูก ค�าว่า ความผูกพัน คือความรู้สึกผูกพันแน่นแฟ้นกับคนใดคนหนึ่ง เป็นความ กับผู้เลี้ยงดู เมื่อโตขึ้น
รวมถึงการสื่อสารเชิงบวก รู้สึกมั่นใจว่าจะสามารถยึดบุคคลนั้นไว้ได้ มีความสัมพันธ์ที่มีความสุข ไม่ท�าให้
3. จัดสภาพแวดล้อมในบ้านไม่ให้มีความเครียด และเป็นระบบระเบียบ ก�าหนด เกิดความเครียดหรือรู้สึกถูกคุกคาม เช่น เมื่อร้องแล้วได้รับการโอบอุ้ม ปลอบประโลม หำกเผชิญวิกฤต
กิจวัตรประจ�าวันที่แน่นอนสม�่าเสมอ ให้เด็ก กิน นอน ตื่น เป็นเวลา ดูแลใส่ใจ พ่อแม่รู้สึกผูกพันเชื่อมโยงกับลูก ลูกรู้สึกอบอุ่นปลอดภัย มีความเชื่อมั่น ในชีวิตก็จะผ่ำนพ้น
กิน นอน ถ่ายเป็นที่เป็นทาง ในวัยนี้อาจจะสอนเรื่องการยับยั้งชัดๆ ไม่ได้ (Trust) ไปได้
เด็กยังต้องอาศัยพ่อแม่ในการสร้างกิจวัตรประจ�าวันอย่างสม�่าเสมอ เด็กที่เกิดความเชื่อมั่นในความสัมพันธ์กับผู้เลี้ยงดู เมื่อโตขึ้นหากเผชิญวิกฤต
4. สื่อสาร พูดคุยกับลูก งานวิจัยชี้ว่า แม่ที่พูดเก่ง ใช้ศัพท์หลากหลาย ลูกจะ ในชีวิตก็จะผ่านพ้นไปได้ แต่เด็กที่ขาดความเชื่อมั่นจะยอมแพ้ ความเชื่อมั่นไว้วางใจ
เรียนรู้ได้ดีกว่าเด็กที่แม่ไม่ค่อยพูด ในวัยแรกเริ่มนี้เป็นพื้นฐานที่ท�าให้ลูกเกิดความรู้สึกผูกพัน มีความสัมพันธ์ที่ดี
กับพ่อแม่ (Positive Relationship) ท�าให้เซลล์ประสาทของลูกเจริญพัฒนา
กิจกรรมพัฒนำทักษะสมอง EF ของลูกวัยขวบปีแรก ปฏิสัมพันธ์ที่มีความรัก ความอบอุ่น ความปลอดภัย ความไว้เนื้อเชื่อใจกัน
✿ ขณะให้นม จะต้องมองหน้าลูก พูดคุยกับลูกมากๆ งดใช้โทรศัพท์ ระหว่างพ่อแม่ลูกนี้ ยังเป็นพื้นฐานส�าคัญในการที่พ่อแม่จะหล่อหลอม ฝึกทักษะ
หรือดูแท็บเล็ตและอื่นๆ สมอง EF ให้ลูก เช่นเดียวกับการฝึกลูกเรื่องอื่นๆ ถ้าปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้ฝึกกับ
✿ ใช้นิ้วแสดงท่าทาง (Finger Play) ประกอบการร้องเพลง ดึงความสนใจ ผู้ถูกฝึกไม่ดี ย่อมฝึกไม่ได้ผลดี ปฏิสัมพันธ์ที่ดียังช่วยป้องกันเด็กจากความเครียดด้วย
ของเด็ก แม้แต่เด็กที่สมาธิสั้นก็สามารถจดจ่ออยู่กับกิจกรรมนี้ได้ ส่วนเด็กที่ปฏิสัมพันธ์พ่อแม่ลูกไม่ดี ขาดความผูกพัน จะจัดการความเครียด
✿ ใช้ภาษามือง่ายๆ เช่น ขอของจากลูก และจับมือลูกวัย 5-6 เดือน ได้ไม่ดี เครียดง่ายหายยาก จะมีปัญหาในการเรียนรู้ การเรียน ทักษะสมอง EF
ให้ท�าบ้าง เด็ก 7 เดือนจะเริ่มท�าภาษามือได้เอง มีการศึกษาพบว่าเด็กที่ บกพร่อง ไม่มีสมาธิ
ใช้ภาษามือได้ดีเมื่อเติบโตต่อไปทักษะการยั้งคิดไตร่ตรองจะดี เวลาเด็ก เพราะฉะนั้น ความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างลูกกับพ่อแม่ การมีปฏิสัมพันธ์กัน
ต้องการอะไรเด็กจะไม่ร้องโยเย เพราะสื่อสารด้วยภาษามือได้ (เป็นภาษา เข้าใจกัน ความรักความผูกพัน ความเป็นพ่อแม่ที่รัก ไวต่อการรับรู้และเข้าใจ
ที่เด็กใช้สื่อสารซึ่งแตกต่างจากการสอนเด็กให้บ๊ายบาย ธุจ้า ขอบคุณ) พร้อมเคียงข้างลูก จะเป็นพื้นฐานส�าคัญให้ทักษะสมอง EF ของลูกเจริญงอกงาม
เพราะฉะนั้นเมื่อเด็กมีความต้องการพื้นฐานในเรื่องอาหารหรือความอบอุ่น ดังนั้น ช่วงโอกาสส�าคัญที่พ่อแม่จะสร้างความรู้สึกรักผูกพันกับลูกจึงอยู่ในช่วง
เด็กจะสามารถควบคุมอารมณ์และสื่อออกมาได้ เด็กจึงอดทนรอคอยได้ดี วัยขวบปีแรกนี่เอง นับแต่วินาทีแรกที่ลูกคลอดออกมาดูโลก สืบต่อมาจากที่แม่
✿ ฝึกลูกวัย 8 เดือนให้ท�าสิ่งต่างๆ ด้วยตัวเอง เช่น กินเอง บอกเรื่องขับถ่าย พยายามสื่อความรักความเชื่อมโยงกับลูกมาตั้งแต่ลูกยังอยู่ในครรภ์ (ดังที่กล่าว
หรือผ้าอ้อมเต็ม ใช้ภาษามือสื่อสารได้ ในบทที่ 2)
62 63
