Page 104 - Executive Functions ตั้งแต่ปฏิสนธิ-3 ปี

ควำมสัมพันธ์ระหว่ำงพัฒนำกำรกับทักษะสมอง EF ในเด็กวัยแรกเกิด - 3 ปี แรกเกิด - 3 เดือน

โดย ผศ.ดร.ปนัดดา ธนเศรษฐกร

ทักษะสมอง EF จะพัฒนามากขึ้นตามอายุและตามพัฒนาการทั้ง 4 ด้าน ในขณะเดียวกัน ทักษะสมอง EF • เมื่อนอนคว�่ายกหัวและหันไปข้างๆ ได้
ที่เพิ่มขึ้นก็ส่งผลต่อการส่งเสริมทักษะของพัฒนาการทั้ง 4 ด้านเช่นเดียวกัน ดังนั้น สิ่งส�าคัญในการส่งเสริมทักษะ ด้านร่างกาย • เคลื่อนไหวแขนขาไปมาแบบไร้ทิศทาง

สมอง EF ให้ลูกคือ พ่อแม่ควรต้องเรียนรู้ เข้าใจพัฒนาการของลูกในวัยต่างๆ ด้วย Physical • เมื่อนอนหงายหันหัวมองตามวัตถุได้

ภำพรวมพัฒนำกำรวัย แรกเกิด - 3 ปี

• รู้สึกปลอดภัยเมื่ออยู่กับผู้เลี้ยงดูที่คุ้นเคย
• เป็นช่วงเรียนรู้การเคลื่อนไหวร่างกายของตนเอง ด้านจิตใจและอารมณ์ • ต้องการการปลอบใจจากผู้เลี้ยงดูที่คุ้นเคย
• เริ่มจากการเคลื่อนไหวแบบไร้ทิศทาง ไม่มีวัตถุประสงค์ ไม่ประสาน สอดคล้อง Mind and Emotional
ด้านร่างกาย จนเกิดเป็นทักษะพื้นฐานของการประสานกันระหว่างมือกับปาก และการเอื้อมคว้า
Physical • ฟังเสียง
หยิบจับวัตถุ
• มองจ้องหน้าขณะมีคนพูดคุยด้วยประมาณ 5 วินาที
ด้านสังคม • ยิ้ม ส่งเสียงตอบเมื่อพึงพอใจคนหรือวัตถุ
• เป็นช่วงการสร้างความไว้ใจขั้นต้นต่อตนเอง ผู้เลี้ยงดู และสิ่งแวดล้อมซึ่งเป็น Social • เงียบเมื่อมีคนอุ้ม
ความไว้ใจพื้นฐานที่จะพัฒนาต่อเนื่องสู่การไว้ใจและเรียนรู้โลกภายนอกต่อไป
ด้านจิตใจและอารมณ์
Mind and Emotional ในอนาคต
ภาษา กระบวนการรู้คิด
• เริ่มใช้ภาษา ด้วยการส่งเสียงอ้อแอ้ • คาดเดาสิ่งแวดล้อมรอบตัวได้
• เป็นช่วงการสานสายใยผูกพันกับพ่อแม่และผู้เลี้ยงดู ท�าเสียงในล�าคอ เช่น ดูด เมื่อเห็นนมแม่
• เริ่มจากทารกสามารถหยุดร้องไห้ได้เมื่อพ่อแม่เข้าไปปลอบและต่อมาสามารถ ด้านสติปัญญา • เริ่มเข้าใจภาษา ด้วยการส่งเสียงตอบรับ
ด้านสังคม Cognitive
Social เข้าหาพ่อแม่เพื่อขอให้ปลอบใจตนเอง เมื่อพูดคุยด้วย
• สนใจวัตถุที่ก�าลังเคลื่อนไหว

• เป็นช่วงการใช้การเคลื่อนไหวสัมผัสของร่างกาย (Sensory Motor) ในการ • พยายามหันหาที่มาของเสียง
ส�ารวจและเรียนรู้โลก
ด้านสติปัญญา • การเคลื่อนไหวจะเป็นแบบเดิมซ�้าๆ เพื่อฝึกให้คล่องแคล่วขึ้น และเป็นการ
Cognitive กระตุ้นพัฒนาการการเชื่อมโยงของเซลล์ประสาท Executive • ทักษะสมอง EF ก�าลังเจริญเติบโตตามอายุ และจะถูกกระตุ้นให้ใช้เมื่อเด็ก
Functions มีปฏิสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมและผู้คนรอบตัว

• พัฒนาการของเด็กในช่วง 2 ปีแรกเป็นช่วงแห่งการเรียนรู้ส�ารวจโลก โดยต้อง
อาศัยพึ่งพาผู้เลี้ยงดูเพื่อให้มีชีวิตรอด ก่อนที่จะค่อยๆ พัฒนาเป็นความเข้าใจ
Executive
Functions ในการท�างานของสิ่งต่างๆ รอบตัวที่แยกออกจากความรู้สึกนึกคิดของตนเอง
• พฤติกรรมส�าคัญที่แสดงถึงการมีทักษะสมอง EF ในช่วงนี้วัยนี้คือการควบคุม
อารมณ์ ความคิดและการกระท�าของตนเองอย่างมีเป้าหมายง่ายๆ ไม่สลับซับซ้อน

104 105