Page 123 - คู่มือ Executive Functions สำหรับครูปฐมวัย

3) ควำมสะอำดและกำรดูแลอย่ำงดี การจัดสภาพแวดล้อมทางอารมณ์และสังคม (Emotional & Social

Care & Clean Environment) งานวิจัยชี้ ให้เห็นว่า เด็กที่ได้รับการ

กำรสร้ำงสภำพแวดล้อมที่เป็นระเบียบ สะอำด ถูกสุขอนำมัย จะมีผลดีต่อชีวิต กำรจัดสภำพแวดล้อมทำงอำรมณ์และสังคมนั้น ควรค�ำนึงถึงสิ่งต่ำงๆ เหล่ำนี้ เลี้ยงดูในสภาพแวดล้อมที่มีแต่การ
ของเด็กเพรำะ 1) สภำพแวดล้อมจะต้องตอบสนองควำมต้องกำรของเด็กในเรื่องของกำรใช้งำน ลงโทษ ผลการประเมินทางด้าน
ทักษะสมอง EF จะด้อยกว่าเด็กที่
• ดีต่อสุขภำพอนำมัย เพรำะสิ่งแวดล้อมสะอำด ถูกสุขอนำมัย และปลอดภัย เช่น กำรจัดสถำนที่และอุปกรณ์ที่มีขนำดและปริมำณที่เหมำะกับกำรใช้งำนของเด็ก เติบโตมาในสภาพแวดล้อมที่ไม่มี
จำกโรค จำกสัตว์ที่เป็นพำหะน�ำโรคและแมลง ในกำรปฏิบัติกิจวัตรประจ�ำวัน มีบริเวณส�ำหรับเด็กท�ำกิจกรรมกลุ่มใหญ่ มีมุมส�ำหรับ การลงโทษ 4
(Talwar&Carlson,2011)
• เป็นแบบอย่ำงของกำรจัดวำงสิ่งของอย่ำงเป็นระเบียบ ท�ำให้หยิบง่ำย ใช้สะดวก ท�ำกิจกรรมกลุ่มเล็ก และพื้นที่ตอบสนองกำรท�ำงำนเป็นรำยบุคคล
ไม่รกรุงรัง เกะกะ เป็นกำรสร้ำงลักษณะนิสัยที่ดี รู้จักที่จะดูแลรักษำของ 2) สภำพแวดล้อมต้องตอบสนองในเรื่องของอำรมณ์ควำมรู้สึก เช่น จัดสถำนที่

ให้สะอำดและจัดเก็บเข้ำที่ ช่วยฝึกในเรื่องของกำรจ�ำเพื่อน�ำมำใช้ เมื่อครูหรือ ที่เป็นมุมเงียบๆ ส�ำหรับเด็กที่ต้องกำรท�ำกิจกรรมสงบหรืออยำกอยู่ล�ำพังเงียบๆ หรือ
ผู้ใหญ่แนะน�ำ เด็กจะได้ทบทวนว่ำเมื่อจะใช้ของสิ่งใดต้องหยิบจำกตรงไหน และ จัดให้มีบริเวณที่เด็กจะรู้สึกผ่อนคลำย มีพรมนุ่มๆ มีหมอน ตุ๊กตำผ้ำ

ต้องเก็บอย่ำงไร 3) สภำพแวดล้อมที่ท�ำให้เด็กรู้สึกว่ำตนเป็นสมำชิกของกลุ่ม เป็นเจ้ำของ การให้เด็กเล่นกับสิ่งแวดล้อมและวัสดุ
• เด็กเรียนรู้ที่จะเข้ำใจถึงเหตุผลของกำรจัดกลุ่มหรือจัดหมวดหมู่สิ่งของ สถำนที่ร่วมกับผู้อื่น กำรมีชื่อของเด็กแต่ละคนในสถำนที่ต่ำงๆ ในห้อง กำรน�ำเสนอ ที่มาจากธรรมชาติจะมีผลดีทั้งต่อเด็ก
และสิ่งแวดล้อม เด็กจะมีสุขภาพดี
ในเรื่องของประเภท ขนำด ลักษณะของกำรใช้งำน เข้ำใจควำมเหมำะสม เช่น ผลงำนของเด็ก กำรให้เด็กมีส่วนร่วมในกำรวำงแผนจัดห้องเรียน กำรที่เด็กมีเสรีใน มีสมาธิจดจ่อ เกิดทักษะทางสังคม
ของประเภทไหนควรเก็บที่ใด ควรใช้ภำชนะใดจัดเก็บ กำรจัดเก็บในลักษณะใด กำรเลือกที่นั่งท�ำงำน เลือกเล่นในมุมเสรี เหล่ำนี้จะท�ำให้เด็กรู้สึกว่ำตนเองมีอิสระ มีความผูกพันต่อโลกธรรมชาติที่จะ

• สร้ำงทักษะในเรื่องของกำรจัดกำรกับ Space (ที่ว่ำง) เช่น จะจัดของเล่นลงกล่อง ที่จะใช้พื้นที่ในห้องอย่ำงเสรี แต่เนื่องจำกเด็กต้องใช้พื้นที่ร่วมกันหลำยคน เด็กต้อง เติบโตไปพร้อมกับจิตส�านึกในการ
ปกป้องสิ่งแวดล้อม และยังท�าให้เด็ก
ได้อย่ำงไร จะพับผ้ำอย่ำงไรให้พอเหมำะกับตะกร้ำ จะจัดเก็บกล่องนม ปฏิบัติตำมกติกำกำรอยู่ร่วมกัน ท�ำให้เด็กเรียนรู้ที่จะเคำรพกติกำ กำรให้เกียรติและ “ติดดิน” มีความรู้สึกที่ดีต่อตนเอง

ของทุกคนลงตะกร้ำได้อย่ำงไร เมื่อคุณครูสอนเด็กก็จะต้องจดจ�ำ วิธีจัดเก็บ เคำรพสิทธิของผู้อื่น ขณะเดียวกันก็รู้จักที่จะประนีประนอม โอนอ่อนผ่อนปรนกัน และยังช่วยให้เด็กมีความเข้าใจและ
5
ชื่นชมกับธรรมชาติ
แล้วท�ำซ�้ำๆ ก็จะท�ำได้อย่ำงคล่องแคล่ว ถ้ำเป็นสิ่งที่เด็กทดลองจัดเก็บเอง รู้จักที่จะยืดหยุ่น หรือปรับเปลี่ยนวิธีเล่นที่เด็กจะได้เล่นร่วมกันแทนที่จะเล่นคนเดียว Ruth A.Willson.Ph.D
เด็กก็ต้องคิดภำพในใจก่อนว่ำจะจัดเก็บอย่ำงไร แล้วทดลองท�ำดู เมื่อฝึกฝน 4) สภำพแวดล้อมที่เด็กรู้สึกอบอุ่น ปลอดภัย ปรำศจำกควำมกดดันจำกอ�ำนำจ (Earlychildhoodnews)
บ่อยๆ จะมีควำมคล่องในกำรกะประมำณกับกำรใช้พื้นที่ ของผู้ใหญ่ สภำพแวดล้อมดังกล่ำวเกิดจำกกำรที่ครูหรือผู้ใหญ่มีควำมรู้ ควำมเข้ำใจ

เกี่ยวกับพัฒนำกำรทำงอำรมณ์และสังคมของเด็ก ใช้วิธีกำรทำงบวก (Positive
จะเห็นว่ำกำรที่เด็กได้ปฏิบัติกิจวัตรประจ�ำวันโดยค�ำนึงถึงควำมสะอำดเป็น Approach) ทั้งในกำรส่งเสริมพฤติกรรมที่พึงประสงค์ และแก้ปัญหำพฤติกรรมที่

ระเบียบนั้น ท�ำให้เด็กได้ฝึกทักษะ EF ไปในชีวิตประจ�ำวัน ไม่ว่ำจะต้องจ�ำเพื่อน�ำ ไม่พึงประสงค์ ครูต้องมีควำมไวต่ออำรมณ์ควำมรู้สึกของเด็ก พร้อมที่จะรับฟัง และ
มำใช้ จำกขั้นตอนที่เรียนรู้มำแล้วน�ำมำปฏิบัติ กำรยั้งคิด และลงมือท�ำจนส�ำเร็จ ให้โอกำสเด็กได้คิดได้ตัดสินใจ มีก�ำลังใจที่จะใช้ควำมเพียรพยำยำมในกำรท�ำสิ่งต่ำงๆ

รู้หน้ำที่โดยไม่เอำแต่เล่นตำมใจตัวเอง ได้สมำธิจดจ่อกับกำรท�ำงำน ฝึกกำรควบคุม ให้บรรลุเป้ำหมำย
อำรมณ์ที่จะท�ำงำนให้เป็นระเบียบเรียบร้อย และในขณะท�ำงำนย่อมต้องเกิดปัญหำ

ที่เด็กต้องแก้ไข นั่นคือ เกิดทักษะในกำรริเริ่ม ลงมือท�ำ กำรวำงแผนในกำรท�ำงำน
เมื่อครูวิเครำะห์ดูจะเห็นว่ำขณะที่เด็กลงมือท�ำงำนและก�ำกับตัวเองนั้น เด็กได้รับ 4 Talwar&Carlson (2011).“Effects of a Punitive Environment on Children's Executive Functioning: A Natural Experiment”Social

กำรส่งเสริมทักษะสมอง EF อยู่ทุกขณะ Development ,Volume 20, Issue 4November 2011: 805–824.
5
Ruth A.Willson.Ph.DThe Wonders of Nature: Honoring Children's Ways of Knowing . Earlychildhood Website.Availabel at :
http://www.earlychildhoodnews.com/earlychildhood/article_view.aspx?ArticleID=70 .Accessed October 8, 2016
122 123