Page 163 - Executive Functions ในเด็กวัย 7-12 ปี
P. 163
• หากเด็กมีประสบการณ์ที่ยากล�าบากในการปรับตัวเข้ากับโรงเรียนในช่วง ที่น่าสงสารที่สุด เป็นรอยต่อที่ท้าทายเพราะมีความกดดันรออยู่ ซึ่งเด็กจะต้องเผชิญอย่าง
รอยเชื่อมต่อ ความยากล�าบากเหล่านั้นจะทวีความรุนแรงและซับซ้อนมากยิ่งขึ้นเรื่อยๆ หลีกเลี่ยงไม่ได้
ตลอดการเรียนรู้ของเด็กในโรงเรียน (School Life) ซึ่งมีเหตุมาจากหลักสูตรของเด็ก
ในระดับประถมศึกษาทั่วทั้งโลกที่เป็นแบบหลักสูตรบันไดวน (spiral curriculum) คือ 3. รอยเชื่อมต่อระหว่างชั้นเรียนประถมศึกษาและมัธยมศึกษา จากการทบทวนงาน
หลักสูตรจะให้ผู้เรียนเรียนเรื่องเดียวกันจากระดับง่ายไปยากเมื่อเรียนชั้นสูงขึ้นๆ ลักษณะ วิจัยพบว่า เป็นรอยเชื่อมต่อที่ส�าคัญมากเช่นกัน เพราะเป็นก้าวใหญ่ของการเปลี่ยนแปลง
เหมือนบันไดวน ดังนั้นเมื่อเรียนในระดับที่ง่ายๆ แล้วไม่เข้าใจหรือมีทัศนคติที่ไม่ดี เมื่อไป แต่มักถูกทิ้งไว้ข้างหลัง ไม่มีใครพูดถึงมากนัก
สู่ระดับชั้นที่สูงขึ้นก็จะรู้สึกกดดัน ไม่มีความสุข มีปัญหาการปรับตัวที่ซับซ้อนและแย่ลง
เรื่อยๆ
รอยเชื่อมต่อที่เด็กปฐมวัยและประถมศึกษาต้องเผชิญ การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในช่วงรอยเชื่อมต่อ
ระหว่างชั้นเรียนอนุบาลและประถมศึกษา
1. รอยเชื่อมต่อระหว่างบ้านและสถานรับเลี้ยงเด็กหรือโรงเรียนอนุบาล เป็นรอย
เชื่อมต่อที่มีความท้าทายส�าหรับเด็กวัยแรกเกิด - 3 ปีพอสมควร เพราะเป็นช่วงวัยที่เด็ก การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในช่วงรอยเชื่อมต่อจากชั้นเรียนอนุบาลสู่ประถมศึกษานี้
มีความผูกพันกับพ่อแม่กับคนเลี้ยงดูที่ใกล้ชิดสูงมาก (attachment) แต่จ�าเป็นต้องไปอยู่ มาจากปัจจัยภายในและภายนอก
กับครูกับพี่เลี้ยง ท�าให้เด็กต้องปรับตัวอย่างมาก แต่นับเป็นความโชคดีที่สภาพแวดล้อม
ที่บ้านและโรงเรียนไม่ต่างกันมากนัก เด็กจึงปรับตัวได้เร็ว ปัจจัยภายในหรือปัจจัยเกื้อหนุน
การเปลี่ยนแปลงในช่วงรอยเชื่อมต่อที่เกิดขึ้นภายในตัวเด็กเอง อันเป็นผลมาจากการ
2. รอยเชื่อมต่อระหว่างชั้นเรียนอนุบาลและประถมศึกษา เป็นรอยเชื่อมต่อที่ส�าคัญ เจริญเติบโตตามพัฒนาการของเด็ก ซึ่งพัฒนาการเหล่านี้มีอิทธิพลต่อการเรียนรู้และปรับ
ที่น่ากังวลใจมากที่สุด เพราะมีการเปลี่ยนแปลงมากมาย และเป็นภาวะที่เด็กมีเวลาปรับ ตัวของเด็กในรอยเชื่อมต่อเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะพัฒนาการด้านความรู้สึกนึกคิด
ตัวน้อยมาก ถ้าเทียบกับรอยเชื่อมต่อแรกจากบ้านไปสถานรับเลี้ยงเด็กหรือไปโรงเรียน พฤติกรรมที่แสดงออก ตลอดจนการมีปฏิสัมพันธ์กับบุคคลอื่น นอกจากนั้นพัฒนาการด้าน
อนุบาล ที่จะไม่มีเรื่องของระยะเวลามาเกี่ยวข้อง สังเกตได้จากที่เด็กใช้เวลาปรับตัวไม่นาน กายภาพก็มีการเจริญเติบโตอย่างต่อเนื่อง กล้ามเนื้อใหญ่ กล้ามเนื้อเล็กแข็งแรง ท�าให้มี
เช่น 2-3 อาทิตย์ หรือบางคนอาจจะเป็นเดือนจนกว่าจะไว้วางใจในตัวครู ในขณะที่รอย ศักยภาพในการใช้ส่วนต่างๆ ของร่างกาย ท�าให้เด็กวัยนี้มีทักษะในการใช้กล้ามเนื้อส่วน
เชื่อมต่อระหว่างอนุบาลไปประถมศึกษานั้นมีปัจจัยอื่นๆ มาเป็นกรอบว่าต้องปรับตัวให้ได้ ต่างๆ ได้ดีมากขึ้น
ถ้าไม่ได้จะแย่ เช่น อีกไม่กี่เดือนก็จะต้องสอบกลางภาคแล้ว การเรียนรู้ของเด็กจึงถูกบีบ ในส่วนของการเปลี่ยนแปลงทางพัฒนาการที่โดดเด่นที่มีผลต่อการเรียนรู้และการปรับ
ด้วยเวลาซึ่งมีน้อยมาก เพราะหลังจากจบชั้นอนุบาล 3 ในเดือนมีนาคม เดือนพฤษภาคม ตัวในช่วงรอยต่อนี้ได้แก่
โรงเรียนประถมเปิดเทอมแล้ว และหลังจากเปิดเทอมไปอีก7-8 สัปดาห์จะต้องสอบ
ประกอบกับต้องเข้าสู่ระบบการเรียนที่เรียนเป็นรายวิชา กลับบ้านต้องท�าการบ้าน ท�าแบบ 1. ความสามารถในการก�ากับตนเอง (self-regulation ability) เป็นปัจจัยที่จะ
ฝึกหัด ทั้งหมดนี้เป็นสภาวการณ์ที่เด็กชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ต้องเผชิญหลังจากเพิ่งผ่าน ช่วยให้เด็กประสบผลส�าเร็จในระดับประถมศึกษา เป็น high quality ซึ่งมาคู่กับทักษะ
ชั้นอนุบาล 3 มาเพียง 2 เดือน เด็กต้องพบกับโลกอีกใบที่ต่างกันอย่างสิ้นเชิง “โลกที่ สมอง EF เป็นปัจจัยเกื้อหนุนในตัวเด็ก เมื่อมาถึงช่วงวัยนี้ เด็กทุกคนจะมีความสามารถนี้
ไม่ให้เวลาเด็กปรับตัว” เพราะโรงเรียนท�าทุกอย่างแบบชั้นประถมศึกษา ช่วงนี้จึงเป็นช่วง อยู่แล้วในตัว ท�าให้ก�ากับควบคุมตัวเองได้มากขึ้นแม้ว่าจะไม่มีเงื่อนไขใดๆ แสดงว่ามีความ
162 163
