สอบถามการใช้งานระบบ?

(02)913 - 7555 กด 4104

ฝ่ายบริการสมาชิกเว็บไซต์

ความรู้ชุด : Strength จุดแข็ง #9 การเลี้ยงดูบนฐานการส่งเสริมและพัฒนา “จุดแข็ง” กับความเครียดของเด็ก

การเลี้ยงดูบนฐานการส่งเสริมและพัฒนา “จุดแข็ง” กับความเครียดของเด็ก

ความเครียดเป็นปฏิกิริยาของสิ่งมีชีวิต ที่แสดงพฤติกรรมต่อสิ่งเร้าที่คุกคามความอยู่ดีมีสุขเป็นปกติ ความเครียดมักเกิดจากความต้องการกับทรัพยากรที่มีอยู่ไม่สมดุลกัน คนที่เครียดนั้นเกิดจากความรับรู้ว่า ตนไม่สามารถรับมือกับความต้องการหรือความคาดหวังที่ถูกวางไว้ได้ดีเพียงพอ ความเครียดส่งผลต่อระบบของร่างกายและการทำงานของสมอง โดยเฉพาะเด็กที่ประสบกับความเครียดเรื้อรังนั้นแขนงของเซลล์ประสาทหดสั้นลง คล้ายรากของต้นไม้ที่เหี่ยวแห้งลงจากขาดน้ำ ส่งผลต่อการเรียนรู้และสติปัญญา แต่ยิ่งไปกว่านั้น ความเครียด ความเจ็บปวดทางกายและใจที่เด็กได้รับจะส่งผลต่อปัญหาทางสุขภาพทั้งทางกายและสุขภาพทางใจไปจนตลอดชีวิต

อย่างไรก็ตาม จากการสำรวจความเครียดในเด็ก กลับพบว่าเด็กมีอัตราความเครียดที่สูงมากขึ้นทุกปี จากการที่ชีวิตของเด็กในสมัยนี้ ต้องเผชิญกับความคาดหวังและความกดดันเพิ่มมากขึ้นกว่าต้นทุนหรือความสามารถที่ตนมี  ในปี 2010 จากการสำรวจความเครียดในอเมริกา (APA, 2010) เด็กถึง 20% บอกว่ามีความกังวลมาก ด้วยการให้คะแนนความเครียดอยู่ที่ 8,9,10 ในคะแนนเต็ม 10  เด็กในโรงเรียนขนาดใหญ่ที่ประเทศออสเตรเลีย 31% สะท้อนว่า เครียดมาก เด็ก 40% สะท้อนว่ารู้สึกกังวล ต่อมาในปี 2014 การสำรวจความเครียดในอเมริกา พบว่า วัยรุ่นถึง 50% รู้สึกไม่มั่นใจความสามารถของตนเองในการจัดการปัญหาส่วนตัว วัยรุ่น 42% รู้สึกว่าตนเองไม่สามารถจัดการความเครียดของตนเองได้

ความเครียดสามารถระบุได้ว่ามีอยู่ 3ประเภท คือ

1. ความเครียดที่เป็นพิษ

2. ความเครียดที่ทนได้

3. ความเครียดเชิงบวก

ความเครียดทั้งสามประเภทต่างมาจากสถานการณ์ที่คนรู้สึกลำบาก รับมือกับสิ่งที่เผชิญได้ยาก ไม่อยากเจอ แต่มีความรุนแรงที่แตกต่างกันไป ความเครียดที่เป็นพิษนั้นเป็นความเครียดที่มีความรุนแรงและคงอยู่เป็นเวลานาน เช่น ความรุนแรงในครอบครัว ความเครียดที่ทนได้ มักเป็นสถานการณ์ไม่พึงประสงค์ มีความรุนแรงแต่มักเกิดเพียงครั้งเดียว เช่น การสูญเสียคนที่รัก ซึ่งเด็กมักจะได้รับการปลอบโยน ประคับประคองจนผ่านสถานการณ์นั้นมาได้ ส่วนความเครียดเชิงบวกนั้นมักเป็นความเครียดเล็กๆน้อยที่ไม่พึงประสงค์ให้มี แต่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน เช่น การบ้านที่ไม่ได้ทำเสร็จได้ง่ายๆ การทะเลาะกับเพื่อน ซึ่งปัญหาเหล่านี้ไม่รุนแรงและเกิดขึ้นเพียงช่วงสั้นๆ ความเครียดที่เกิดขึ้นทำปฏิกิริยาให้หัวใจเต้นเร็ว ระดับคอร์ติซอลซึ่งเป็นฮอร์โมนความเครียดมีระดับสูงขึ้น สภาพจิตใจมีความวิตกกังวล และอาจแสดงออกทางพฤติกรรมให้เห็นได้

ความเครียดที่เป็นพิษซึ่งเป็นความเครียดรุนแรงที่เด็กไม่มีเครื่องมือหรือฐานะที่จัดการได้ เช่น ความเครียดจากการถูกทำร้ายจากผู้ใหญ่ ความรุนแรงในครอบครัว ความยากจนข้นแค้น การอยู่ในสภาพแวดล้อมที่อันตราย เช่น สงคราม

ความเครียดเชิงบวกที่เกิด เด็กสามารถพัฒนาความสามารถเอาชนะได้ เช่น ฝึกฝนจนสามารถแก้โจทย์เลขสำเร็จ หรือสถานการณ์เปลี่ยนไปในทางที่ดีขึ้น เช่น เพื่อนมาขอคืนดี สถานการณ์ต่างๆก็จะเข้าสู่โหมดปกติ แต่ละครั้งที่ผ่านความเครียดมาได้ จะเป็นภูมิคุ้มกันทำให้เด็กมีความแข็งแกร่งขึ้น ในการผ่านความเครียดเชิงบวกแต่ละครั้ง สมองของเด็กได้ถูกประลองกำลัง โดยเฉพาะทักษะเชิงบริหารจัดการ (Executive Function: EF) ในสมองส่วนหน้า ที่ต้องใช้ทั้งทักษะพื้นฐานคือ ความจำเพื่อใช้งาน ความสามารถในการยับยั้งชั่งใจ การยืดหยุ่น ทักษะกำกับตนเอง ทั้งความสามารถในการจดจ่อ ควบคุมอารมณ์ ประเมินตนเอง และทักษะปฏิบัติ ทั้งการตั้งเป้าหมาย วางแผนดำเนินการ จนถึงมุ่งมั่นสู่เป้าหมายมาใช้ การได้ฝึกปรือสมองในสถานการณ์จริงทำให้เด็กมีความเข้าใจต่อโลกเพิ่มขึ้น รับมือกับเรื่องต่างๆได้ดีขึ้น ถือเป็นกระบวนการปกติของพัฒนาการที่ช่วยให้เด็กมีต้นทุนในการรับมือกับสถานการณ์ใหม่ที่ชีวิตต้องเผชิญ

จากการศึกษาวิจัยในอเมริกา อังกฤษและออสเตรเลีย ถึงบทบาทของผู้ใหญ่ซึ่งเลี้ยงดูเด็กบนฐานการส่งเสริม “จุดแข็ง” อันเป็นการส่งเสริมความสามารถตามธรรมชาติของเด็ก ให้เด็กได้แสดงออกถึง “จุดแข็ง” ที่ตนมี ส่งเสริมพัฒนาจุดแข็งของเด็กที่มีอยู่ให้ดียิ่งขึ้นไปอีก โดยทำการศึกษาเด็กนักเรียนระดับชั้นประถมและมัธยม พบว่า นักเรียนในโรงเรียนที่ครูให้ความสำคัญกับการพัฒนา “จุดแข็ง” ของนักเรียน ระบุให้เด็กแต่ละคนได้เห็น “จุดแข็ง”ที่ตนมีอยู่ เด็กนักเรียนเหล่านี้แสดงออกถึงความพึงพอใจ มีความหวังในชีวิต และการมีส่วนร่วมในโรงเรียน ความนับถือตนเอง และลดพฤติกรรมเชิงลบลงมากกว่า เด็กในโรงเรียนที่ไม่ได้มุ่งส่งเสริมการพัฒนา “จุดแข็ง” ของเด็ก

บทบาทสำคัญของพ่อแม่ในการเลี้ยงดูลูกด้วยการส่งเสริมพัฒนา “จุดแข็ง” ของลูก เพื่อพัฒนาทักษะการรับมือกับความเครียดที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน คือการสร้างสายใยความผูกพันที่ปลอดภัย ความรู้สึกปลอดภัยสร้างโอกาสให้เด็กเกิดความรู้สึกกล้าที่จะออกสำรวจ เล่น ทดลอง เรียนรู้ในสถานการณ์ต่างๆ ด้วยความรู้สึกอิสระ และพึ่งพาตนเองได้มากขึ้นเรื่อยๆ

เด็กๆ ได้เรียนรู้ว่าตนเองมี “จุดแข็ง” เมื่อผ่านสถานการณ์ความตึงเครียดที่เกิดขึ้น จะนำเอาสิ่งที่ตนมีออกมาทั้ง “คุณลักษณะ” และ “ความสามารถ/สมรรถนะ” มาใช้จัดการกับสถานการณ์นั้น นั่นหมายความว่า การเลี้ยงดูบนฐานการส่งเสริมและพัฒนา “จุดแข็ง” (Strength Base Parenting: SBP) นั้น ทำให้เด็กมีแนวโน้มที่จะเก็บเกี่ยวประโยชน์จากสถานการณ์ที่ไม่พึงประสงค์ ในความเครียดที่เกิดขึ้นสมองของเด็กได้ใช้ทักษะ EF ไปพัฒนาความสามารถ และปรับตัว ดังได้กล่าวมาแล้วว่า ความเครียดเกิดจากการที่ความต้องการหรือเป้าหมายไม่สมดุลสอดคล้องไปกับทรัพยากรที่มีอยู่ การเลี้ยงดูบนฐานการส่งเสริมและพัฒนา ​“จุดแข็ง” คือการส่งเสริมให้เด็กเอาขุมทรัพย์คือจุดแข็งภายในของตนออกมาเป็นทรัพยากรที่ส่งผลให้เกิดความสมดุลกับเป้าหมายยิ่งขึ้น

“จุดแข็ง” ตามธรรมชาติของแต่ละคนที่มีแตกต่างกัน ทั้งทักษะ พรสวรรค์ อารมณ์ พื้นฐานทางครอบครัว และทรัพยากรทางสังคมที่ตนมี ทำให้เด็กมีวิธีการเผชิญปัญหาหรือสถานการณ์ไม่พึงประสงค์ด้วยวิธีการของตนได้อย่างมีประสิทธิภาพ แทนที่จะเผชิญกับความเครียดด้วยความก้าวร้าว หรือหลบเลี่ยงหวาดกลัว เช่น เมื่อเด็กมีปัญหากับเพื่อน แทนที่จะทะเลาะ ทำร้ายร่างกายกัน ด่าว่ากัน หรือยอมให้เพื่อนแกล้ง เด็กที่ได้รับการส่งเสริมและพัฒนา “จุดแข็ง” จะรู้จักดึงความฉลาดทางสังคม มุมมอง การควบคุมอารมณ์ ความเมตตา หรือความเป็นธรรมที่เป็นจุดแข็งของตน ขึ้นมารับมือกับความขัดแย้งนั้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ มากกว่าเด็กที่ไม่รู้ว่าตนมีความสามารถ ทักษะ หรือคุณลักษณะที่เป็นคุณอย่างไร

เด็กที่ถูกเลี้ยงดูมาบนฐานการส่งเสริมและพัฒนา “จุดแข็ง” นั้นมีความสุขมากกว่า เนื่องจากมีพ่อแม่ ผู้ปกครองหรือครูที่ยอมรับในสิ่งที่ตนเป็น ตอบสนองความสนใจของตน ผู้ใหญ่ให้เวลา สังเกตและสนับสนุนให้สิ่งที่มีอยู่ในตัวตนของตนได้รับการพัฒนาให้ดีขึ้น ให้หรือสร้างโอกาสให้ “จุดแข็ง” ของตน ได้แสดงออกและฝึกฝน เช่น ได้แสดงออกและได้ฝึกฝนคุณลักษณะและความสามารถที่ตนมี ไม่ว่าจะเป็นคุณลักษณะ เช่น ความพากเพียร ความซื่อสัตย์ ความเป็นธรรม ฯลฯ หรือจะเป็นทักษะต่างๆ เช่น ทักษะด้านความรู้ความเข้าใจ ทักษะภาษา ทักษะสังคม ทักษะคณิตศาสตร์   

นอกจากนี้ เด็กที่ได้รับการส่งเสริม สนับสนุนการพัฒนา “จุดแข็ง” ที่ตนมีอยู่ ยังแสดงออกให้เห็นว่า มีความสามารถในการมองเห็นอาชีพ และเป้าหมายในชีวิตมากกว่า จากการรู้ว่าตนชอบอะไร ถนัดอะไร เชี่ยวชาญกว่าคนอื่นในเรื่องใด เป็นอิสระที่จะหลงใหลในสิ่งที่ตนสนใจและทำได้ดีกว่าคนอื่น เด็กเหล่านี้มีพื้นฐานที่ภูมิใจในความเป็นตัวของตัวเอง ที่อาจเหมือนหรือไม่เหมือนกับคนอื่น หรือแม้แตกต่างจากคนทั่วไปในสังคม อีกทั้งยังยอมรับความแตกต่าง อดทนทำงาน และร่วมมือกับคนที่หลากหลายได้มากกว่าโดยไม่สูญเสียความเป็นตัวของตัวเอง มีความสามารถทั้งในการเป็นผู้นำและผู้ตามได้ดีกว่า

 นี่เป็นความหมายที่น่าสนใจว่า การที่พ่อแม่เลี้ยงดูด้วยการสนับสนุนและพัฒนา “จุดแข็ง” ของลูก จะเป็นการส่งเสริมให้เด็กเติบโตไปประสบความสำเร็จและใช้ชีวิตในศตวรรษที่ 21ได้อย่างมีความสุขอย่างที่พ่อแม่ทุกคนปรารถนาได้มากกว่าด้วย

อ้างอิง

Lea Waters, The Relationship between Strength-Based Parenting with Children’s Stress Levels and Strength-Based Coping Approaches, https://www.scirp.org/html/4-6901461_56129.htm, published 6 May 2015

Dr. Andrew Taylor, C. Psych., USING CHILDREN’S STRENGTHS IN MANAGING ANXIETY, https://www.hdgh.org/uploads/RegionalChildrensCentre/ozad/Using%20Childrens%20Strengths%20In%20managing%20anxiety.pdf, April 2016

Karen Young, 18 Important Things That Kids With Anxiety Need to Know, https://www.heysigmund.com/kids-with-anxiety-need-to-know/, สืบค้น เมย. 2565


ปรารถนา หาญเมธี แปลและเรียบเรียง

Related Articles

บทที่ 9 ตอนที่ 9 : ลูกจะมีทักษะสมอง EF ดี พ่อแม่ต้องมีทักษะสมอง EF ดีด้วย

ลูกจะมีทักษะสมอง EF ดี พ่อแม่ต้องมีทักษะสมอง EF ดีด้วย ลูกจะมีทักษะสมอง EF ที่ดี พ่อแม่ต้องใช้หลักการวินัยเชิงบวก และพ่อแม่จะใช้วินัยเชิงบวกได้ดี พ่อแม่ก็ต้องมีทักษะสมอง EF ที่ดีด้วย ทักษะสมอง EF ด้านที่สำคัญที่สุดที่พ่อแม่ต้องมี คือ Cognitive Flexibility หรือทักษะคิดยืดหยุ่น เพราะพ่อแม่มักเคยชินกับการใช้คำว่า “ไม่” กับเด็ก ซึ่งไม่ใช่การสร้างวินัยเชิงบวก...

บทที่ 9 ตอนที่ 8 : ขั้นตอนพัฒนาการจากวัยเด็กสู่วัยรุ่นตามทฤษฎีอีริคสัน

ขั้นตอนพัฒนาการจากวัยเด็กสู่วัยรุ่นตามทฤษฎีอีริคสัน พ่อแม่หรือครูควรเข้าใจเรื่องพัฒนาการ เรื่องความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ เรื่อง Self การทำงานของสมอง 3 ส่วน และเรื่องทักษะสมอง EF ด้วย จึงจะสามารถพัฒนาเด็กคนหนึ่งให้เติบโตไปเป็นคนที่เห็นคุณค่าของตัวเอง คุณค่าของการมีชีวิตอยู่ ตัวอย่างเช่น เมื่อเด็กคนหนึ่งมีพฤติกรรมแย่งของเล่นจากเพื่อน ครูปฐมวัยต้องนึกถึงวัย นึกถึงพัฒนาการเด็ก นึกถึงพัฒนาการทางสมอง นึกถึงสมอง 3 ส่วน นึกถึงทักษะสมอง EF ว่าเด็กวัยนี้มีการยับยั้งชั่งใจเป็นอย่างไร ทำได้แค่ไหน  หรือหากก่อนหน้านี้เด็กคนนี้ไม่เคยแย่งของเล่น...

บทที่ 9 ตอนที่ 7 : พฤติกรรมไม่ดี เด็กดื้อ เกิดจากอะไร

พฤติกรรมไม่ดี เด็กดื้อ เกิดจากอะไร ภาพนี้แสดงให้เห็นถึงกระบวนการทำงานร่วมกันของสมอง จิตใจ และพฤติกรรมมนุษย์ จะเห็นว่าก่อนที่เด็กคนหนึ่งจะแสดงพฤติกรรมอะไรออกมา มีเรื่องของจิตใจ (Mind) เข้ามาเกี่ยวข้องเสมอ คือเด็กต้องรู้สึกอะไรบางอย่างก่อนจะแสดงออกมาเป็นพฤติกรรม และความรู้สึกนั้นอาจมาจากการไม่ได้รับการสนองตอบความต้องการตามธรรมชาติของมนุษย์ แต่ส่วนใหญ่แล้ว เมื่อพ่อแม่หรือครูเห็นพฤติกรรมของเด็กที่แสดงออกมา จะตัดสินเด็กทันที แล้วอบรมสั่งสอนเด็กที่แสดงพฤติกรรมนั้นๆ โดยไม่ได้ทบทวน ไม่ได้มองที่ต้นเหตุว่าเกิดจากอะไร กลับแก้ที่ปลายเหตุ โดยลงโทษที่พฤติกรรม ซึ่งยิ่งทำให้เกิดปัญหาอื่นๆ ตามมาและบานปลายออกไปอีก เวลาผู้ใหญ่มองเด็กดื้อ มักจะเห็นพฤติกรรมไม่ดีที่แสดงออกมา ไม่มีความรู้ว่าที่เด็กแสดงออกมานั้นเกิดจากสมองที่ทำงานเกี่ยวกับอารมณ์ ไม่เข้าใจเรื่องการทำงานของสมอง...

ทิ้งคำตอบไว้

Please enter your comment!
Please enter your name here

Stay Connected

73,285แฟนคลับชอบ
- EF Development Tools -

Latest Articles

บทที่ 9 ตอนที่ 9 : ลูกจะมีทักษะสมอง EF ดี พ่อแม่ต้องมีทักษะสมอง EF ดีด้วย

ลูกจะมีทักษะสมอง EF ดี พ่อแม่ต้องมีทักษะสมอง EF ดีด้วย ลูกจะมีทักษะสมอง EF ที่ดี พ่อแม่ต้องใช้หลักการวินัยเชิงบวก และพ่อแม่จะใช้วินัยเชิงบวกได้ดี พ่อแม่ก็ต้องมีทักษะสมอง EF ที่ดีด้วย ทักษะสมอง EF ด้านที่สำคัญที่สุดที่พ่อแม่ต้องมี คือ Cognitive Flexibility หรือทักษะคิดยืดหยุ่น เพราะพ่อแม่มักเคยชินกับการใช้คำว่า “ไม่” กับเด็ก ซึ่งไม่ใช่การสร้างวินัยเชิงบวก...

บทที่ 9 ตอนที่ 8 : ขั้นตอนพัฒนาการจากวัยเด็กสู่วัยรุ่นตามทฤษฎีอีริคสัน

ขั้นตอนพัฒนาการจากวัยเด็กสู่วัยรุ่นตามทฤษฎีอีริคสัน พ่อแม่หรือครูควรเข้าใจเรื่องพัฒนาการ เรื่องความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ เรื่อง Self การทำงานของสมอง 3 ส่วน และเรื่องทักษะสมอง EF ด้วย จึงจะสามารถพัฒนาเด็กคนหนึ่งให้เติบโตไปเป็นคนที่เห็นคุณค่าของตัวเอง คุณค่าของการมีชีวิตอยู่ ตัวอย่างเช่น เมื่อเด็กคนหนึ่งมีพฤติกรรมแย่งของเล่นจากเพื่อน ครูปฐมวัยต้องนึกถึงวัย นึกถึงพัฒนาการเด็ก นึกถึงพัฒนาการทางสมอง นึกถึงสมอง 3 ส่วน นึกถึงทักษะสมอง EF ว่าเด็กวัยนี้มีการยับยั้งชั่งใจเป็นอย่างไร ทำได้แค่ไหน  หรือหากก่อนหน้านี้เด็กคนนี้ไม่เคยแย่งของเล่น...

บทที่ 9 ตอนที่ 7 : พฤติกรรมไม่ดี เด็กดื้อ เกิดจากอะไร

พฤติกรรมไม่ดี เด็กดื้อ เกิดจากอะไร ภาพนี้แสดงให้เห็นถึงกระบวนการทำงานร่วมกันของสมอง จิตใจ และพฤติกรรมมนุษย์ จะเห็นว่าก่อนที่เด็กคนหนึ่งจะแสดงพฤติกรรมอะไรออกมา มีเรื่องของจิตใจ (Mind) เข้ามาเกี่ยวข้องเสมอ คือเด็กต้องรู้สึกอะไรบางอย่างก่อนจะแสดงออกมาเป็นพฤติกรรม และความรู้สึกนั้นอาจมาจากการไม่ได้รับการสนองตอบความต้องการตามธรรมชาติของมนุษย์ แต่ส่วนใหญ่แล้ว เมื่อพ่อแม่หรือครูเห็นพฤติกรรมของเด็กที่แสดงออกมา จะตัดสินเด็กทันที แล้วอบรมสั่งสอนเด็กที่แสดงพฤติกรรมนั้นๆ โดยไม่ได้ทบทวน ไม่ได้มองที่ต้นเหตุว่าเกิดจากอะไร กลับแก้ที่ปลายเหตุ โดยลงโทษที่พฤติกรรม ซึ่งยิ่งทำให้เกิดปัญหาอื่นๆ ตามมาและบานปลายออกไปอีก เวลาผู้ใหญ่มองเด็กดื้อ มักจะเห็นพฤติกรรมไม่ดีที่แสดงออกมา ไม่มีความรู้ว่าที่เด็กแสดงออกมานั้นเกิดจากสมองที่ทำงานเกี่ยวกับอารมณ์ ไม่เข้าใจเรื่องการทำงานของสมอง...

บทที่ 9 ตอนที่ 6 : การใช้อำนาจในห้องเรียนกระทบ Self และการเรียนรู้ของเด็ก

การใช้อำนาจในห้องเรียนกระทบ Self และการเรียนรู้ของเด็ก เมื่อเด็กรู้สึกปลอดภัย อารมณ์สงบ เด็กจะเรียนรู้ได้ดี พัฒนาการดี แต่การจะทำให้ห้องเรียนปลอดภัย ส่วนใหญ่ทำกันเพียงทางด้านกายภาพเท่านั้น เด็กยังไม่รู้สึก “อบอุ่นปลอดภัย” เพราะครูยังใช้อำนาจ ใช้อารมณ์ มากกว่าให้โอกาส เด็กรู้สึกไม่ปลอดภัยเพราะว่าไม่รู้ว่าวันนี้ถ้าเจอครูคนนี้แล้วจะโดนอะไรอีก เมื่อรู้สึกเช่นนี้อารมณ์จะไม่นิ่ง แทนที่สมอง EF ที่จะพัฒนาเป็นทักษะต่างๆ จะทำงาน  กลับเป็นสมองส่วนสัญชาตญาณทำงานเพื่อปกป้องตัวเอง สมอง EF จึงไม่พัฒนา ในห้องเรียน นอกจากการตี...

บทที่ 9 ตอนที่ 5 : สอนเด็กรู้จักอารมณ์ตัวเอง สร้าง Self และทักษะสังคม

สอนเด็กรู้จักอารมณ์ตัวเอง สร้าง Self และทักษะสังคม การที่ผู้ใหญ่สะท้อนอารมณ์ของเด็ก บอกให้เด็กรู้ว่าตัวเด็กกำลังรู้สึกอย่างไร จะทำให้เด็กรู้สึกมี Self มีตัวตน เพราะความรู้สึกนึกคิดและสิ่งที่เขาแสดงออกมานั้น ผู้ใหญ่เห็น ได้ยิน ให้ความสนใจ และการที่ผู้ใหญ่บอกว่าอารมณ์นั้นเรียกว่าอะไร เป็นการสอนให้เด็กรู้จักอารมณ์ อย่างเช่นที่สถาบัน 101 Educare Center ในวันเปิดเทอมแรกๆ เมื่อเด็กมาเรียนแล้วร้องไห้ ครูจะสะท้อนอารมณ์เด็ก โดยพูดว่า “หนูร้องไห้ เพราะคิดถึงคุณพ่อคุณแม่ อยากไปหาคุณพ่อคุณแม่ใช่ไหม”...