Page 25 - Executive Functions ตั้งแต่ปฏิสนธิ-3 ปี
P. 25
เด็กวัย 0-3 ปี ปัจจัยที่ส่งผลต่อกำรเจริญพัฒนำของทักษะสมอง EF ในวัยแรกเริ่ม ✿ การพัฒนาทักษะสมอง EF เป็นเรื่องที่ต้องพัฒนาเป็นรายบุคคล
พ่อแม่เป็นหลักในกำร ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเจริญพัฒนาของทักษะสมอง EF แบ่งออกเป็น 2 พัฒนาแตกต่างกันไปได้ ไม่จ�าเป็นต้องใช้วิธีการเดียวกันกับเด็กทุกคน
ปัจจัยหลัก คือ ปัจจัยตามธรรมชาติ (Nature) และ ปัจจัยจากสิ่งแวดล้อม (Nurture)
เลี้ยงดูพ่อแม่จึง
ปัจจัยตามธรรมชาติ ได้แก่ ✿ ส�าหรับพ่อแม่แล้ว การพัฒนาทักษะสมอง EF ไม่จ�าเป็นต้องลงลึก
เป็นคนส�ำคัญที่สุด 1) พันธุกรรม กับเนื้อหาวิชาการหรือยึดติดงานวิจัย ควรยึดแค่หลักและน�ามา
ในกำรพัฒนำ
ทักษะสมอง EF ของลูก 2) ความแข็งแรง ความปกติของสรีระและสมองตั้งแต่อยู่ในครรภ์มารดา ประยุกต์ให้เป็นเรื่องง่ายๆ ในชีวิตประจ�าวัน
การตั้งครรภ์เป็นไปด้วยดี ไม่ได้รับปัจจัยเสี่ยงที่กระทบต่อการก่อร่างสร้างสมอง
เช่น ความเครียดหรือการขาดสารอาหารที่ส�าคัญ แต่ได้รับปัจจัยเสริมโดยพ่อแม่ ✿ พัฒนาทักษะสมอง EF ตามธรรมชาติของพัฒนาการแต่ละช่วงวัย
พยายามสื่อสารสร้างความรักความผูกพันกับลูกในครรภ์ พ่อแม่ต้องมีความรู้เรื่องพัฒนาการสมองและจิตวิทยาพัฒนาการ
3) พื้นอารมณ์หรือลักษณะนิสัยของเด็กแต่ละคน กล่าวคือ รู้ว่าช่วงเวลาใดเป็นช่วงที่เด็กพร้อมจะพัฒนาอะไร ช่วงเวลา
ปัจจัยจากสิ่งแวดล้อม ได้แก่ ใดสมองพัฒนาอย่างไร โดยอาศัยเกณฑ์มาตรฐาน เช่น คู่มือเฝ้าระวัง
การเลี้ยงดูของพ่อแม่ การตอบสนองความต้องการพื้นฐานทางร่างกาย และส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย (Developmental Surveillance
และจิตใจ การจัดสิ่งแวดล้อมและมีวิธีการดูแลเด็กที่เหมาะสมกับพัฒนาการเด็ก and Promotion Manual – DSPM) โดยกรมอนามัย กระทรวง
พ่อแม่มีทักษะสมอง EF ในการดูแลเด็ก สาธารณสุข ซึ่งสามารถปรับใช้ให้เหมาะกับลูกของตนหรือกับเด็ก
แต่ละคนได้ เพื่อให้เข้าใจว่าท�าไมลูกจึงมีพฤติกรรมต่างๆ และควรจะ
หลักกำรส�ำคัญในกำรพัฒนำฝึกฝนทักษะสมอง EF ของลูกวัย 0-3 ปี พูดคุยอย่างไรเพื่อตอบสนองความต้องการและส่งเสริมพัฒนาการ
ก่อนอื่น พ่อแม่ต้องตระหนักว่า ของลูกได้อย่างเหมาะสม
✪ ทักษะสมอง EF เป็นส่วนส�าคัญในการท�างานของสมอง แต่ไม่ใช่เพียงปัจจัย ✿ ต้องฝึกอย่างต่อเนื่องในชีวิตประจ�าวัน
เดียวที่จะน�าไปสู่เป้าหมายการพัฒนาเด็กให้มีคุณภาพ ดังนั้น นอกจากการ
พัฒนาทักษะสมอง EF แล้ว ต้องเห็นภาพรวมการพัฒนาของพัฒนาการ ✿ การฝึกต้องท�าให้เกิดความสนุก ความสุขทั้งพ่อแม่และลูก บรรยากาศ
ทั้ง 4 ด้าน ได้แก่ พัฒนาการทางร่างกาย อารมณ์-จิตใจ สังคม และสติปัญญา ไม่เคร่งเครียด (Positive Informative Message)
ร่วมไปด้วย
✪ เด็กวัย 0-3 ปี พ่อแม่เป็นหลักในการเลี้ยงดู พ่อแม่จึงเป็นคนส�าคัญที่สุด
ในการพัฒนาทักษะสมอง EF ของลูก
24 25
