Page 30 - Executive Functions ตั้งแต่ปฏิสนธิ-3 ปี
P. 30
สรุปแนวทำงกำรพัฒนำพื้นฐำนทักษะสมอง EF ลูกวัย 0-3 ปี ✪ เด็กวัย 0-3 ปี เป็นวัยที่ก�าลังก่อรูปความรักความผูกพัน (Attachment)
เนื่องจากลูกวัย 0-3 ปี คือนับตั้งแต่ปฏิสนธิในครรภ์มารดาไปถึงแรกเกิดและ กับพ่อแม่ ผู้ดูแล ดังนั้น สื่อเรียนรู้ที่ส�าคัญคือตัวพ่อแม่ซึ่งมีความส�าคัญ
จนกระทั่ง 3 ปี พ่อแม่เป็นบุคคลที่มีบทบาทส�าคัญในการพัฒนาทักษะสมอง EF กว่าของเล่นหรือเครื่องมือกระตุ้นพัฒนาการใดๆ ถ้าพ่อแม่สามารถสร้าง
ของลูกโดยตรง โดยในการเลี้ยงดูลูกอาจมีคนในครอบครัวช่วยเหลือ เช่น ปู่ย่า ความผูกพันให้เกิดกับลูกได้ ไม่ว่าจะสอนอะไร รวมทั้งการฝึกทักษะสมอง
ตายาย พี่เลี้ยงเด็ก ฯลฯ ซึ่งพ่อแม่รวมทั้งคนในครอบครัวที่ใกล้ชิดเด็กนี้ควรต้อง EF ก็จะได้ผลดี
มีความรู้เรื่องทักษะสมอง EF และพัฒนาการเด็ก เพื่อให้การพัฒนาเด็กเป็นไป
อย่างสอดคล้องกัน ท�าให้ผู้ที่ได้รับประโยชน์สูงสุดก็คือตัวเด็กนั่นเอง ส�าหรับวิธีการ ✪ เลี้ยงลูกด้วยการสร้างวินัยเชิงบวก ดูแลให้ความรักความเอาใจใส่ (Positive
พัฒนาทักษะสมอง EF ลูกวัย 0-3 ปี มีแนวทางหลักๆ ดังนี้ Discipline) จะท�าให้ลูกพัฒนาทักษะสมอง EF โดยหลีกเลี่ยงการลงโทษ
ทั้งทางร่างกายและจิตใจ (Corporal Punishment) เพราะจะมีผล
✪ ดูแลการตั้งครรภ์ให้เป็นไปอย่างราบรื่น มีคุณภาพ ขจัดหรือหลีกเลี่ยง ให้ทักษะสมอง EF ของลูกอ่อนแอ
ปัจจัยลบที่จะส่งผลกระทบ ขัดขวางการเจริญเติบโตของพัฒนาการสมอง
ของทารก เช่น ความเครียด การขาดสารอาหาร ฯลฯ ✪ พบว่าเด็กที่ใช้สองภาษาอย่างเป็นธรรมชาติ เช่น พ่อพูดภาษาจีน แม่พูด
ภาษาไทย ลูกจะมีทักษะสมอง EF ที่ดี เพราะเด็กมีการใช้วงจรประสาท
✪ บูรณาการการพัฒนาทักษะสมอง EF ควบคู่ไปกับพฤติกรรมพัฒนาการ ด้านภาษามากกว่าปกติ แต่ทั้งนี้เป็นที่สภาพแวดล้อมที่กระตุ้นการพูดแบบ
ในชีวิตประจ�าวัน ความรู้ในเรื่องพฤติกรรมพัฒนาการจะช่วยให้พ่อแม่ ธรรมชาติ ใช้ในชีวิตประจ�าวัน ไม่ใช่การน�าเด็กวัยเล็กไปเร่งหรือฝึกภาษา
ฝึกทักษะสมอง EF ควบคู่ไปกับพัฒนาการได้ เช่น พัฒนาการของเด็ก ในห้องเรียน
วัย 9-10 เดือน สามารถใช้นิ้วหยิบของชิ้นเล็กๆ ได้ พ่อแม่อาจจะ
หั่นแครอตชิ้นเล็กๆ ให้ลูกหยิบกินเอง หรือพ่อแม่พูด “หม�่า หม�่า” ✪ มีการคิดค้น Baby Sign Language หรือการใช้ภาษากาย ภาษามือ
พ่อแม่รวมทั้ง
คนในครอบครัว เป็นการฝึกภาษาให้กับลูก เหล่านี้ล้วนพัฒนาทักษะสมอง EF ด้วย กับลูกที่ยังพูดไม่ได้เพื่อช่วยให้พ่อแม่ตอบสนองลูกได้ดีขึ้น เนื่องจาก
เด็กเล็กยังไม่มีทักษะทางด้านภาษาที่จะสามารถสื่อความต้องการได้ เช่น
ที่ใกล้ชิดเด็กควรต้อง ✪ เด็กเรียนรู้ได้ดีจากการใช้ประสาทสัมผัส การพัฒนาระบบประสาทสัมผัส เวลาลูกหิว เวลาอยากได้อะไร อยากไปไหน จะหาใคร เป็นต้น หากพ่อแม่
มีควำมรู้เรื่อง ด้านต่างๆ จะเป็นพื้นฐานให้เด็กพัฒนาด้านภาษาต่อไป ซึ่งเป็นปัจจัยส�าคัญ เรียนรู้ ฝึกการใช้ Sign Language และใช้ภาษาท่าทางกับลูก ก็จะช่วยให้
ทักษะสมอง EF ต่อการพัฒนาทักษะสมอง EF พ่อแม่จึงควรให้ลูกได้ใช้ประสาทสัมผัส พ่อแม่เข้าใจและตอบสนองความต้องการของลูกได้ดีขึ้น ซึ่งการตอบสนอง
เพื่อเรียนรู้จากกิจกรรมในชีวิตประจ�าวันและจากการปฏิสัมพันธ์กับพ่อแม่ ที่ดีจะสร้างความสัมพันธ์เชิงบวกกับลูก อันเป็นปัจจัยส�าคัญในการพัฒนา
และพัฒนำกำรเด็ก โดยพ่อแม่มีการสื่อสารที่ดี สื่อสารด้วยความเข้าใจกับลูก ทักษะสมอง EF นอกจากนี้เมื่อลูกฝึกใช้ Sign Language ก็จะเป็นการ
ปูพื้นฐานทักษะสมอง EF เช่น Inhibit, Working Memory และ Shifting
ได้ด้วย
30 31
