Page 82 - Executive Functions ตั้งแต่ปฏิสนธิ-3 ปี
P. 82
พัฒนาการด้านต่างๆ ที่มีความส�าคัญต่อการพัฒนาทักษะสมอง EF วิธีกำรพัฒนำทักษะสมอง EF ของลูกวัย1-2 ปี พ่อแม่สำมำรถ
ฝึกเด็กวัย 1-2 ปี ให้
1. พัฒนาการ เป็นพัฒนาการที่เห็นได้ชัดเจนในขวบปีที่สอง คือเด็กยืนและเดินได้ซึ่งก็เป็น การพัฒนาการยั้งคิด ไตร่ตรอง (Inhibit) อดทน รอคอยได้
กล้ามเนื้อมัดใหญ่ พัฒนาการที่ส�าคัญ ท�าให้เด็กสามารถออกไปหากิจกรรมที่ต้องการด้วยตัวเองได้ ฝึกควบคุมการเคลื่อนไหว
ในเด็กขวบปีที่สอง กล้ามเนื้อมัดใหญ่ กล้ามเนื้อมัดเล็ก และภาษาก�าลังพัฒนา เช่นสอนให้รู้จัก
2. พัฒนาการ เด็กขวบปีแรกสามารถใช้อุ้งมือและนิ้วมือในการหยิบของ ส่วนขวบปีที่สอง เด็กเริ่มใช้ จึงเป็นโอกาสที่จะพัฒนาส่งเสริมให้เด็กได้ยั้งคิดไตร่ตรองผ่านการสอนให้เด็กรู้จัก รอคอยขนม
กล้ามเนื้อมัดเล็ก นิ้วในการท�างานที่ละเอียดมากขึ้น เช่น เปิดหนังสือทีละหน้า ซึ่งเหมาะมากต่อการให้ ควบคุมความสามารถเหล่านี้ เช่น การเคลื่อนไหว ถ้าลูกเดินเร็วพ่อแม่ต้องสอนให้ ของเล่น ที่อยำกได้
เด็กมีส่วนร่วมในการเล่านิทานของพ่อแม่ ในขวบปีที่สองเด็กเริ่มใช้มือได้คล่องในการ เด็กรู้จักเดินช้าลง อาจจะบอกว่าตอนนี้เราเป็นเต่า ถ้าลูกส่งเสียงดัง ลองบอกให้
หยิบจับของและอุปกรณ์ในชีวิตประจ�าวัน สามารถสอนให้เลียนแบบได้ พูดเสียงกระซิบ เหล่านี้เป็นการควบคุมตัวเองอย่างง่ายๆ ให้เด็กรู้ว่า มีเร็ว-ช้า
เสียงดัง-เสียงเบา อาจใช้ดนตรีประกอบการฝึกและท�าให้เป็นเรื่องสนุก เด็กจะ
3. พัฒนาการ ในขวบปีที่สอง เด็กสามารถเข้าใจค�าศัพท์ได้มากขึ้น เริ่มพูดค�าที่มีความหมายออกมา ท�าตามด้วยดี การฝึกการยั้งคิดในเด็กวัยนี้ จึงเป็นการฝึกควบคุมการเคลื่อนไหว
ทางด้านภาษา เป็นค�าโดดๆ ได้ เด็กผู้หญิงหรือเด็กที่พูดเก่งอาจพูดผสมค�าสองค�าได้ พัฒนาการด้าน ของตนเองเป็นส่วนใหญ่
ภาษาท�าให้เด็กสามารถแสดงความคิด กระท�า และโต้ตอบได้ พ่อแม่ต้องพยายาม การทดลองของ Dr. Nancy Eisenberg ใช้วิธีนี้สังเกตทักษะการยั้งคิด
กระตุ้นให้ลูกฝึกใช้ภาษาสื่อสารเรื่องราว ความรู้สึก ใช้หนังสือภาพช่วยในการพัฒนา ในเด็กเล็ก โดยบอกเด็กว่าตอนนี้หนูเป็นกระต่าย หนูต้องท�าอย่างไร ตอนนี้หนูเป็น
ภาษา และเด็กยังสามารถเรียนรู้เรื่องต่างๆ ผ่านหนังสือได้ด้วย เต่า... เด็กก็จะช้าลง แล้วดูว่าเด็กแต่ละคนควบคุมตัวเองให้ช้าลงได้มากน้อยแค่ไหน
เด็กบางคนช้าลงได้มาก บางคนช้าลงได้น้อย ถ้าเด็กสามารถช้าลงได้หลายระดับ
4. พัฒนาการ เริ่มรับรู้ มีทักษะทางด้านสังคม เด็กอายุขวบครึ่งเมื่อมองเห็นตัวเองในกระจกจะเริ่มรู้ ทั้งช้ามาก ปานกลาง หรือเร็วก็ได้ ท�าให้เด็กคนนั้นสามารถที่จะควบคุมตัวเอง
ทางด้านสังคม ว่าคนในกระจกคือตัวเอง กระบวนรับรู้ตัวตนของตัวเองนี้ต้องอาศัยสมอง ไม่ใช่แค่ ทั้งความคิดและการกระท�าได้
รับรู้ด้วยการมองเห็นแต่ต้องมีการประมวลผล ซึ่งพัฒนามากขึ้นในขวบปีที่สอง
เป็นพื้นฐานการเข้าใจตัวเองและทักษะสังคมต่อไป เด็กวัยใกล้สองปีถ้ามานั่งด้วยกัน ฝึกการอดทนรอคอย
จะต่างคนต่างเล่น ยังไม่เล่นด้วยกัน ผู้ใหญ่ควรกระตุ้นให้เด็กเล่นด้วยกัน พ่อแม่สามารถฝึกเด็กวัย 1-2 ปี ให้อดทนรอคอยได้ เช่น สอนให้รู้จักรอขนม
ของเล่นที่อยากได้ ในวัยนี้อย่าปล่อยให้ลูกควบคุมพ่อแม่ อยากได้อะไรแล้ว
5. พัฒนาการ เด็กขวบปีแรกเริ่มมีการแสดงอารมณ์ทางสีหน้าได้แล้ว ผลตามมาในขวบปีที่สองคือ ลงไปร้องดิ้นกับพื้น ต้องฝึกลูกโดยชะลอความต้องการ เริ่มจากให้รอ 3 นาที
ทางด้านอารมณ์ เมื่อไม่ถูกใจอะไรก็จะอาละวาดเพื่อให้พ่อแม่ท�าตามที่ตนเองต้องการ และมีการ แล้วค่อยให้ แล้วชื่นชมลูก ครั้งต่อไปยืดเวลารอออกไปอีก ซึ่งถ้าปล่อยปละ
แสดงอารมณ์อย่างชัดเจน รวมทั้งเริ่มดื้อ ชอบปฏิเสธ ซึ่งจะน�าไปสู่ภาวะ Terrible 2 ไม่ฝึกจนเข้าสู่วัย 3-4-5 ปีแล้วจะฝึกได้ยาก ถ้าฝึกเด็กแบบนี้ไปเรื่อยๆ ในที่สุด
ในช่วงขวบปีที่ 3 แม้ว่าจะเป็นเรื่องปกติของธรรมชาติพัฒนาการ แต่พ่อแม่ต้องช่วย เขาจะรู้จักยับยั้งตัวเองในเรื่องที่ยากได้มากขึ้นเมื่อโตขึ้น
และสอนลูกให้จัดการอารมณ์ให้ได้
82 83
