Page 199 - Executive Functions ในเด็กวัย 13-18 ปี
P. 199
ถ้ำเลี้ยงลูกด้วยกำรฝึกทักษะสมอง EF มำอย่ำงดี ทักษะนี้จะมีโอกำสสูญเสียไปใน กับอำรมณ์เป็นควำมต้องกำรพื้นฐำนทำงร่ำงกำยและจิตใจของมนุษย์ ตำมกฎธรรมชำติ
ช่วงวัยรุ่นหรือวัยท�ำงำนหรือไม่ ต้องเข้ำใจก่อนว่ำหำกมนุษย์ยังไม่ได้รับกำรตอบสนองทำงร่ำงกำยและจิตใจ สมองจะ
ใช้พลังงำนทั้งหมดมำตอบสนองควำมต้องกำรพื้นฐำนเหล่ำนี้ก่อน
>> ถ้ำลูกของเรำดี แต่อยู่ในสังคมหรือสิ่งแวดล้อมที่เป็นอันตรำย โอกำสเสี่ยงเกิดขึ้น วัยรุ่นต้องกำรพื้นที่แสดงตัวตน อยำกเป็นที่ยอมรับของสังคม พื้นฐำนทำงครอบครัว
ได้ แต่ควำมรุนแรงจะน้อยกว่ำ เช่น ถ้ำอยำกจะไปลองอะไรสักอย่ำง โอกำสที่จะเข้ำไป หรือควำมผูกพันที่มีต่อคนส�ำคัญในชีวิตเป็นแรงผลักดันที่ส�ำคัญให้คนคนหนึ่งใช้ทักษะ
จนติดเลยจะน้อยกว่ำเด็กที่ไม่เคยได้รับกำรฝึกมำ เด็กจะมีควำมสำมำรถฉุกคิดได้ และ สมอง EF วำงแผนท�ำงำน อดทนพัฒนำตนเองไปให้ถึงเป้ำหมำย ท้ำยที่สุดก็เพื่อกลับ
ถ้ำผู้ปกครองดูแลดีๆ เด็กก็จะผ่ำนจุดนั้นไปได้ ยังยืนยัน 100% ไม่ได้ว่ำท�ำอย่ำงนี้แล้ว มำตอบควำมต้องกำรพื้นฐำนทำงจิตใจของตนเอง นั่นเองคือกำรได้รู้สึกว่ำตนเอง
เด็กจะไม่ติดยำเลยตรำบใดที่ยังเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมไม่ได้
มีควำมหมำยต่อคนที่ตนรัก
หำกไม่ได้ฝึกทักษะหรือสอนลูกตั้งแต่ช่วงปฐมวัย แล้วจะมำสอนทีหลังสำมำรถท�ำได้ จะสอนทักษะสมอง EF ให้วัยรุ่นอย่ำงไร
หรือไม่
>> ให้โอกำสได้ลงมือท�ำด้วยตนเอง เช่น หำกอยำกให้ได้ฝึกทักษะกำรวำงแผน
>> กำรฝึกทักษะในช่วงปฐมวัยเป็นกำรสร้ำงพื้นฐำนที่ดีที่สุด เรำสำมำรถสอนทีหลัง ให้มอบหมำยงำนที่มีกำรใช้เวลำ ครูและพ่อแม่สำมำรถแนะน�ำตั้งแต่แรก สอนให้
ได้แต่จะต้องใช้ควำมพยำยำมมำกกว่ำ สมองของมนุษย์มีควำมยืดหยุ่นตลอด ถ้ำเรำรู้ เริ่มคิดตั้งแต่ต้นทำงว่ำจะท�ำอะไร มีวิธีหำวัตถุดิบอย่ำงไร ใครเป็นคนท�ำ วำงระยะ
ว่ำเรำบกพร่องตรงไหน และมุ่งมั่นที่จะเปลี่ยนแปลงให้ได้ นี่คือกระบวนกำรใช้ทักษะ กำรท�ำงำนอย่ำงไร ที่ส�ำคัญปล่อยให้เด็กได้เจออุปสรรคด้วยตนเอง เพรำะอุปสรรค
สมอง EF หำกใช้บ่อยๆ ก็จะเห็นกำรเปลี่ยนแปลงเพรำะสมองของมนุษย์ไม่ได้เป็น จะเป็นตัวท�ำให้ได้ฝึกสมองส่วนหน้ำ กำรที่ผู้ใหญ่ให้เด็กเจออุปสรรคในระหว่ำงที่ผู้ใหญ่
ของแข็ง เซลล์ประสำทท�ำงำนเคลื่อนไหวตลอดเวลำ เมื่อใช้ทักษะของสมอง EF ยังสำมำรถดูแลให้ค�ำแนะน�ำเด็กได้ เป็นกำรให้โอกำสเด็กได้เรียนรู้
เรื่องใดมำก ตรงนั้นจะเด่นขึ้นมำ
พ่อแม่อย่ำมัวแต่จะต�ำหนิลูก แต่ให้คิดว่ำตนเองเป็นสมองส่วนหน้ำของลูกไปเลย
อย่ำงไรก็ตำมทักษะสมอง EF คือกระบวนกำรที่สมองส่วนหน้ำน�ำเอำประสบกำรณ์ อย่ำเหนื่อยหน่ำยที่จะเป็นแบบอย่ำง เป็นคู่คิดของลูก พ่อแม่ที่ไม่ได้ฝึกลูกมำตั้งแต่เล็ก
ในอดีตมำประมวลใช้กับสถำนกำรณ์ใหม่เฉพำะหน้ำที่ไม่เคยเจอ เพื่อตัดสินใจว่ำจะ เมื่อลูกเป็นวัยรุ่นมักเป็นคนไม่มีควำมยับยั้งชั่งใจ อยำกท�ำอะไรจะท�ำเลย พ่อแม่ต้อง
จัดกำรอย่ำงไร หำกได้ฝึกทักษะสมอง EF มำตั้งแต่เด็ก รู้จักหยุด รู้จักคิดบ่อยๆ ก็จะมี ไม่คำดหวังว่ำ อยู่ดีๆ ควำมยับยั้งชั่งใจจะเกิดขึ้นเอง เป็นไปไม่ได้ ถึงตอนที่ลูกเป็น
กำรคิดที่ว่องไว สังเกตได้เร็วว่ำสถำนกำรณ์ที่เผชิญอยู่ปลอดภัยหรือไม่ รู้จักถอยตัว วัยรุ่นพ่อแม่ต้องช่วยลูกประคับประคองให้ได้คิด หำกพ่อแม่เอำแต่ต�ำหนิ สมอง
ออกมำ ในขณะที่เด็กซึ่งไม่เคยถูกฝึกจะมีทักษะเช่นนี้น้อยกว่ำ
ส่วนอำรมณ์ซึ่งควบคุมควำมต้องกำรพื้นฐำนของจิตใจจะสั่งกำรให้ลูกหลีกหนีจำก
ในโครงสร้ำงของสมอง 3 ส่วน สมองส่วนหน้ำที่มีทักษะสมอง EF จะท�ำงำน สิ่งที่ไม่ชอบ แล้วจะออกห่ำงจำกพ่อแม่ไปเรื่อยๆ
ได้เมื่อสมองอีก 2 ส่วนคือส่วนสัญชำตญำณและส่วนอำรมณ์ยอมให้ท�ำงำน สัญชำตญำณ
198 199
