Page 100 - คู่มือ Executive Functions สำหรับครูปฐมวัย
P. 100
• กระตุ้นให้เด็กสังเกตและเชื่อมโยงกับตัวเอง หรือประเมินประสบกำรณ์เดิม เช่น บทบำทครูและวิธีกำร
กำรวำดภำพดอกไม้ โดยออกไปหำดอกไม้ที่คิดว่ำเป็นเหมือนตัวเองที่สุด แล้วให้ • มีทำงเลือกที่หลำกหลำยให้เด็กได้เลือก
วำดพร้อมกับอธิบำยว่ำ เพรำะอะไรถึงแทนควำมเป็น “ตัวฉัน” ได้ เด็กจะสนุกสนำน • ให้เด็กมีโอกำสเลือกกิจกรรม สื่อ อุปกรณ์ วิธีกำรไปสู่เป้ำหมำย
กับกำรหำ แต่ที่ส�ำคัญคือ เด็กจะรู้จักตัวเองมำกขึ้น เช่น เด็กคนหนึ่งบอกว่ำ • ให้เด็กตัดสินใจเลือกและเปิดใจยอมรับผลกำรเลือกและตัดสินใจของเด็ก เช่น เด็กขอเลือกภำพที่
“ที่ผมเลือก... เพรำะว่ำผมตัวใหญ่และวิ่งไม่ค่อยไหว” จะน�ำมำแต่งเรื่องตำมจินตนำกำรจำกภำพที่น�ำมำเองจำกบ้ำน โดยไม่ขอใช้ภำพที่ครูจัดให้ ครูให้
เด็กตัดสินใจเลือกว่ำจะระบำยสีผลงำนด้วยสีประเภทใด
2.2 ให้โอกาสเด็กได้เลือก ตัดสินใจ และวางแผนด้วย • ครูเปิดโอกำสให้เด็กเสนอทำงเลือก พร้อมอธิบำยว่ำทำงเลือกนั้นจะเกิดผลอย่ำงไร
ตนเอง • ฝึกให้คำดเดำ “อะไรจะเกิดอะไรขึ้นถ้ำ...” เมื่อเด็กคำดเดำผลได้ จะท�ำให้กำรตัดสินใจของเด็ก
มีประสิทธิภำพขึ้น
ส�ำคัญอย่ำงไร
กำรให้โอกำสเด็กได้เลือกและตัดสินใจ เป็นกำรกระตุ้น
การที่เด็กไม่สามารถวางแผน ไม่สามารถควบคุม กำรคิด เด็กได้วิเครำะห์ไตร่ตรอง และฝึกกำรคำดเดำผล แล้วน�ำ 2.3 ให้โอกาสเด็กลงมือท�าด้วยตนเอง
พฤติกรรม หรือแม้แต่เพ่งความตั้งใจ รวมทั้ง
ไม่สามารถประเมินตัวเองได้ ทั้งหมดนี้จะน�าพาเด็กไป มำสรุปเพื่อตัดสินใจ ส�ำคัญอย่ำงไร
สู่การกระท�าที่ไม่เหมาะสมเพราะเขาจะไม่สามารถรู้ กำรที่เด็กได้คิด ได้ตัดสินใจบ่อยๆ ท�ำให้เด็กพัฒนำกำรล�ำดับ กำรที่เด็กได้ลงมือท�ำ ได้เผชิญสถำนกำรณ์ต่ำงๆ เป็นกำรสั่งสมประสบกำรณ์
หรือเข้าใจได้ว่าผลที่ตามมาของพฤติกรรมนั้นๆ คือ ควำมคิด วิธีกำรที่น�ำมำสู่กำรตัดสินใจ ส่งผลให้กล้ำคิด และเกิดกำรเรียนรู้ เป็นพื้นฐำนของกำรฝึกกำรจ�ำเพื่อใช้งำน กำรคิดวิเครำะห์ และ
อะไร นอกจากนี้ เด็กที่ไม่สามารถควบคุมพฤติกรรม
ตัวเองแม้จะพอรู้แล้วว่าถ้าประพฤติไม่ดีผลจะเป็น กล้ำลงมือท�ำ อันเป็นต้นทำงของควำมกล้ำหำญ และมั่นใจ ตัดสินใจ อีกทั้งยังช่วยให้มีสมำธิจดจ่อกับสิ่งที่ท�ำ
อย่างไร แต่ก็ยังท�าไม่ถูกต้องอีกเพราะไม่สามารถจะ ในตนเอง กำรลงมือท�ำเป็นโอกำสให้เด็กได้ค้นพบควำมสำมำรถของตนเอง และเมื่อท�ำซ�้ำๆ
ประเมินผล หรือเรียนรู้จากการลงโทษได้ ก็จะท�าผิด
ต่อไปอีก กำรที่เด็กได้วำงแผนด้วยตัวเอง จะท�ำให้เด็กได้ฝึกล�ำดับ จะเกิดกำรพัฒนำวิธีคิด วิธีท�ำ และเกิดควำมช�ำนำญ มีควำมคล่องแคล่วในกำรคิดและ
ควำมคิด ล�ำดับกำรจัดกำร ควบคู่ไปกับกำรคำดเดำผลอย่ำงเป็น ลงมือท�ำ ก่อให้เกิดควำมมั่นใจที่จะลงมือท�ำและภูมิใจเมื่อท�ำส�ำเร็จ
Philip David Zelazo, professor at the
University of Toronto ขั้นตอน เพื่อมุ่งสู่เป้ำหมำย กำรท�ำอะไรด้วยตนเองจะท�ำให้เด็กเชื่อว่ำควำมส�ำเร็จเกิดได้จำกควำมพำกเพียร
กำรตัดสินใจบำงครั้งย่อมพบกับควำมผิดพลำด ซึ่งจะเป็น ของตน ท�ำให้มีควำมมุ่งมั่นสู่ควำมส�ำเร็จ ไม่ติดกำรพึ่งพิง น�ำไปสู่ในกำรพึ่งพำตนเอง
บทเรียนส�ำคัญที่ท�ำให้เรียนรู้ที่จะก�ำหนดเป้ำหมำย คิดวำงแผน ได้ในระยะยำว
และลงมือท�ำอย่ำงเป็นระบบ เพื่อหลีกเลี่ยงควำมผิดพลำด บทบำทครูและวิธีกำร
เดิม และไปสู่ผลตำมเป้ำหมำยที่ตั้งใจไว้
• ให้เด็กค้นหำวิธีที่จะน�ำไปสู่เป้ำหมำยด้วยตนเอง
• ให้เด็กค้นหำวิธีที่จะน�ำไปสู่เป้ำหมำยได้หลำยวิธี เช่น ท�ำบ้ำนจ�ำลองด้วยกำรใช้วัสดุ
ที่ต่ำงกัน เช่น ไม้ไอศกรีม กระดำษแข็ง แกนกระดำษทิชชู หรือเลือกสิ่งที่น�ำมำ
เชื่อมต่อที่เลือกน�ำมำใช้ เช่น ดินเหนียว เทปกำว ไหมพรม
• ใช้ค�ำถำมปลำยเปิดกระตุ้นกำรคิด และวิธีท�ำงำน
100 101
