Page 79 - คู่มือ Executive Functions สำหรับครูปฐมวัย
P. 79
13-18 เดือน 19-24 เดือน
9-12 • ส่งของจำกมือหนึ่งไปอีกมือหนึ่งได้ • ดึงแย่งของได้ • เริ่มเดินได้ • วิ่งได้คล่องแคล่วขึ้น 1-2
• กระโดด 2 ขำ
• เปลี่ยนท่ำจำกนั่งเป็นนอน
เดือน • เมื่อนอนอยู่ ลุกขึ้นนั่งได้ • กลิ้งลูกบอล ขว้ำงวัตถุ ด้านร่างกาย นอนเป็นนั่งได้อย่ำงคล่องแคล่ว • กระโดดลง กระโดด ปี
• เริ่มคลำน
• หยิบสิ่งของชิ้นเล็กๆ ด้วยนิ้วโป้ง
ด้านร่างกาย Physical • ก้มลงเก็บของได้ ไปข้ำงหน้ำ
Physical • เกำะยืน และนิ้วอื่นอีก 1 นิ้ว • คลำนขึ้นบันไดและคลำนถอยหลังลงบันได • โยนบอลลงตะกร้ำ
• เริ่มหัดเดิน • ทิ้งของเล่นลงพื้นและเก็บของเล่น • นั่งบนเก้ำอี้เองได้ • เตะบอลไปข้ำงหน้ำได้
• ลำกของเล่นไว้ข้ำงหลัง ขณะเดินได้ • ขีดเขียนลำยเส้น
• เริ่มรู้ว่ำตนเองมีตัวตน อำรมณ์ ควำม • มีควำมต้องกำรของตัวเองชัดเจน • เริ่มวิ่ง • ต่อแท่งบล็อกไม้ได้
รู้สึกและพฤติกรรมที่แยกออกจำกโลก • งอแงและดื้อรั้นเมื่อไม่ได้ดังใจ อย่ำงน้อย 2 แท่ง
ด้านจิตใจและอารมณ์ ภำยนอก (Self-Recognition) • รับรู้ว่ำภำพในกระจก และใน
Mind and Emotional • เปิดหนังสือ พลิกหน้ำหนังสือได้
• แสดงอำรมณ์ที่แตกต่ำงกันอย่ำงชัดเจน รูปภำพเป็นภำพของตัวเอง
• กลัวสถำนที่ใหม่ๆ และคนแปลกหน้ำ • เริ่มรู้สึกอิจฉำเมื่อตัวเองไม่ได้
• เริ่มแสดงอำรมณ์ต่อต้ำน ไม่ยอมท�ำตำม เป็นที่สนใจ • เริ่มรู้สึกอำยเมื่อถูกดุ และภูมิใจเมื่อได้รับค�ำชม • สุภำพ เป็นมิตร
• มีควำมผูกพันทำงอำรมณ์กับสิ่งของเครื่องใช้ • ชอบแสดงควำมรัก
ด้านจิตใจและอารมณ์ • มีสิ่งของที่ช่วยให้เกิดควำมมั่นคงทำงอำรมณ์ • อำรมณ์สงบ
• ชอบเล่นกับพ่อแม่ • กลัวกำรพรำกจำก Mind and Emotional • มีอำรมณ์ตอบสนองต่อกำรเปลี่ยนแปลงแผน • ให้ควำมร่วมมือ
• กลัวคนแปลกหน้ำ (Separation Anxiety) หรือกิจวัตรประจ�ำวัน
ด้านสังคม (Stranger Anxiety) • เริ่มเล่นคนเดียวได้นำน 2-3 นำที
Social • เริ่มเห็นและรับรู้ควำมเศร้ำของผู้อื่น • ท�ำตำมค�ำสั่งง่ำยๆ ได้
ภาษา (Begin of Empathy) • เริ่มยืนยันสิ่งที่ตนเองต้องกำร
• แยกแยะเสียงและแยกพ่อแม่ออกจำกคนอื่นได้ ด้านสังคม • มีควำมคิดริเริ่มในกำรลงมือท�ำ และปฏิเสธค�ำสั่งพ่อแม่
• เริ่มพูดได้ ท�ำท่ำเปล่งเสียงแสดงควำมต้องกำรและควำมรู้สึก Social • ชอบช่วยเหลือผู้อื่น • ขอควำมช่วยเหลือได้
ด้านสติปัญญา
Cognitive • เข้ำใจและตอบรับสิ่งที่พ่อแม่พูด • สำมำรถเล่นคนเดียวได้ (Solitary Play)
• ชี้สิ่งของและคนที่รู้จักคุ้นเคย
กระบวนการรู้คิด ภาษา
• แก้ไขปัญหำแบบลองผิดลองถูก (Resist Temptation) เช่น เริ่มจับวัตถุ • พูดเป็นค�ำๆ อย่ำงน้อย 10 ค�ำ
• ฟังและท�ำตำมค�ำสั่งง่ำยๆ ได้
พลิกหงำย จับใส่เข้ำไปในอีกชิ้นหนึ่ง ด้านสติปัญญา กระบวนการรู้คิด
• เข้ำใจควำมถำวรของวัตถุ (Object Permanence –วัตถุยังอยู่แม้มองไม่เห็น) Cognitive • ส�ำรวจค้นหำตรวจตรำสิ่งแวดล้อม
• เริ่มมีควำมคิดเชิงสัญลักษณ์ (Symbolic Thinking) ซึ่งเป็นพื้นฐำนของ (Shifting and Sensory Integration)
พัฒนำกำรทำงภำษำ • เรียนรู้จำกกำรเลียนแบบพฤติกรรมที่ซับซ้อนขึ้น
• รู้ว่ำสิ่งของแต่ละอย่ำงนั้นใช้ท�ำอะไร
• ทักษะพื้นฐำนของ EF ได้บริหำรมำกขึ้น เมื่อต้องควบคุมกำรเคลื่อนไหว
กล้ำมเนื้อ และจ�ำกติกำเมื่อต้องเล่นเกมง่ำยๆ กับพ่อแม่ เช่น เกมซ่อนหำ • กำรกระท�ำซ�้ำๆ ที่ควบคุมไม่ได้ ลดน้อยลงมำก
Executive
Functions • พฤติกรรมที่สัมพันธ์กับทักษะสมอง EF คือ กำรปฏิเสธสิ่งยั่วยุ • กำรกระท�ำ กำรตอบสนองมีเป้ำหมำยชัดเจนขึ้น
• แสดงควำมสนใจจดจ่อกับสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่ตัวเองต้องกำร Executive • ปฏิเสธสิ่งยั่วยุ และสิ่งที่ท�ำให้เสียสมำธิได้ง่ำยขึ้น
Functions
• หยุดร้องไห้เวลำพ่อแม่ปลอบ • มีควำมสนใจ จดจ่อนำนขึ้น
78 79
