สอบถามการใช้งานระบบ?

(02)913 - 7555 กด 4104

ฝ่ายบริการสมาชิกเว็บไซต์

บทที่ 9 ตอนที่ 6 : การใช้อำนาจในห้องเรียนกระทบ Self และการเรียนรู้ของเด็ก

การใช้อำนาจในห้องเรียนกระทบ Self และการเรียนรู้ของเด็ก

เมื่อเด็กรู้สึกปลอดภัย อารมณ์สงบ เด็กจะเรียนรู้ได้ดี พัฒนาการดี แต่การจะทำให้ห้องเรียนปลอดภัย ส่วนใหญ่ทำกันเพียงทางด้านกายภาพเท่านั้น เด็กยังไม่รู้สึก “อบอุ่นปลอดภัย” เพราะครูยังใช้อำนาจ ใช้อารมณ์ มากกว่าให้โอกาส เด็กรู้สึกไม่ปลอดภัยเพราะว่าไม่รู้ว่าวันนี้ถ้าเจอครูคนนี้แล้วจะโดนอะไรอีก เมื่อรู้สึกเช่นนี้อารมณ์จะไม่นิ่ง แทนที่สมอง EF ที่จะพัฒนาเป็นทักษะต่างๆ จะทำงาน  กลับเป็นสมองส่วนสัญชาตญาณทำงานเพื่อปกป้องตัวเอง สมอง EF จึงไม่พัฒนา

ในห้องเรียน นอกจากการตี การลงโทษด้วยความรุนแรงแล้ว สิ่งที่เห็นบ่อยๆ คือการทำร้ายด้วยคำพูด ทั้งดุด่า ข่มขู่ พูดประชดประชัน ตั้งสมญานาม หรือแม้กระทั่งเรียกเด็กว่า “นาง” แสดงว่าไม่มีความ “เคารพ” ในตัวเด็กเลย เป็นความรุนแรงที่ครูบางคนไม่รู้สึกว่าเป็นความรุนแรง ทั้งๆ ที่มีผลกระทบต่อ Self หรือตัวตนของเด็กโดยตรง

การทำร้ายด้วยวาจา การใช้สายตาของครู หรือความไม่ยุติธรรมในห้องเรียน ล้วนแต่เป็นการสร้างความรุนแรงในใจเด็กทั้งสิ้น แต่ถ้าครูมีสัมพันธภาพที่ดีกับเด็ก เด็กอาจจะยอมรับได้หากครูใช้คำที่ไม่เหมาะสมบ้าง ล้อเด็กบ้าง เช่น ล้อว่า เตี้ย ดำ แต่ถ้าเพื่อนจำคำพูดของครูไปใช้บ้าง เด็กจะโกรธ รู้สึกถูกรังแก เพราะฉะนั้นไม่ว่าอย่างไรครูก็ไม่สมควรพูดหรือแสดงความรุนแรงไม่ว่าทางใดก็ตาม  

การใช้อำนาจของครูทำให้เด็กไม่รู้สึกปลอดภัย ไม่กล้าพูด ไม่กล้าแสดงออก การที่ครูใช้อำนาจเป็นเพราะครูเองส่วนใหญ่ก็เติบโตมาในโรงเรียนกระแสหลักที่นักเรียนต้องฟังครูเท่านั้น ไม่กล้าพูด เป็นประสบการณ์ที่สะสมมาเรื่อยๆ จนทำให้กลายเป็นคนอ่อนน้อม ประนีประนอมสูง และอาจระเบิดอารมณ์ได้ง่ายเพราะเก็บกด ครูจึงจำเป็นต้องรู้จักอารมณ์ตัวเองก่อน หยุดอารมณ์ตัวเองให้ได้ ไม่ใช้อำนาจกับเด็ก เพื่อจะได้ไปสอนและฝึกทักษะอารมณ์ให้เด็กได้

ส่วนการจะเปลี่ยนครูไปเป็นครูที่ให้โอกาส ครูต้องเข้าใจความรู้สึกเด็ก เชื่อมั่นในตัวเด็ก ในความสามารถของเด็กก่อน เช่นที่โรงเรียนอนุบาลมณีรัตน์ มีหลากหลายวิธีในการเปลี่ยนแปลงครู เช่นพาครูเข้าป่า ให้ใช้ชีวิตในป่าจริงๆ โดยมีอุปกรณ์น้อยมาก แล้วถามครูว่ารู้สึกอย่างไรเมื่อต้องเปลี่ยนมาอยู่ในสภาพแวดล้อมใหม่ มีความเครียด กังวล กลัวหรือไม่ เหล่านี้คือความรู้สึกของเด็กๆ เมื่อจากบ้านมา ทำให้ครูเข้าใจความรู้สึกเด็กก่อน ซึ่งจะทำให้ครูอ่อนโยนนุ่มนวลขึ้น ส่วนการให้โอกาส ครูต้องมีความอดทน รอคอย เพราะถ้าครูไม่อดทนรอ จะไม่เห็นว่าเด็กทำได้ หรือถ้าครูไม่ถามและไม่รอฟังคำตอบของเด็กให้ดี ครูก็จะไม่รู้เลยว่าเด็กคิดอย่างไร

ครูควรมีความรู้เรื่องความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ตามหลักทฤษฎีของมาสโลว์ ซึ่งเป็นแรงขับให้มนุษย์แสดงพฤติกรรมต่างๆ ออกมา เมื่อครูตระหนักเรื่องความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ ครูจะได้ระวังทั้งพฤติกรรมและคำพูดของตัวเองอย่างมากว่าคำพูดนั้นคุกคามความปลอดภัยหรือทำลาย Self ของเด็กหรือไม่

ความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ตามหลักทฤษฎีของมาสโลว์ (Maslow’s Human Basic Needs) เป็นสิ่งที่มนุษย์ทุกคนต้องการ หากขาดสิ่งใดสิ่งหนึ่งไป หรือได้รับน้อย จะส่งผลต่อกระบวนการคิด พฤติกรรม การตีคุณค่าของตัวเองอย่างมาก และถ้าไม่ได้รับการตอบสนองความต้องการหรือไม่ประสบความสำเร็จในความต้องการ 4 ขั้นล่าง เด็กจะพัฒนาไปไม่ถึงความต้องการขั้นสูงสุดหรือขั้นที่ 5 นั่นคือการรู้ว่าตัวเองมีคุณค่าและมีชีวิตอยู่อย่างมีคุณค่า

ความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ 5 ขั้น ได้แก่

1. ความต้องการด้านร่างกายหรือด้านกายภาพ (Physiological Needs) เป็นความต้องการขั้นพื้นฐานของมนุษย์ทุกคนเพื่อให้สามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ ซึ่งได้แก่ปัจจัย 4 ถ้าไม่มีหรือขาดไป จะส่งผลถึงพฤติกรรมทันที

2. ความต้องการด้านความมั่นคงปลอดภัย (Safety Needs) เด็กต้องการความมั่นคงปลอดภัยทั้งทางกายและวาจา จึงต้องการครอบครัวหรือห้องเรียนที่อบอุ่น ปลอดภัยมั่นคง ไม่ถูกทำร้ายทั้งทางกาย วาจา มั่นใจได้ว่าครูหรือพ่อแม่จะไม่มีอารมณ์ขึ้นๆ ลงๆ

3. ความต้องการความรัก ความเป็นคนสำคัญ (Belongingness and Love Need) มนุษย์ต้องการเพื่อน ครอบครัว คนรัก ความรัก ความเป็น “ส่วนหนึ่ง” คำว่า “ความรัก” ค่อนข้างเป็นนามธรรม เด็กเล็กๆ อาจยังไม่เข้าใจ ผู้ใหญ่จึงต้องทำให้เด็กรู้สึกให้ได้ว่าได้รับความรัก เป็นที่รัก

4. ความต้องการเกียรติยศชื่อเสียงและความภาคภูมิใจ (Self- Esteem Need) เมื่อมนุษย์ได้รับการตอบสนองความต้องการด้านกายภาพ ความปลอดภัย ความรักแล้ว จะเริ่มมีความต้องการอีกขั้นคือความก้าวหน้าและการยอมรับในคุณค่าของตนจากคนรอบข้าง ต้องการการยกย่องชมเชย ต้องการที่จะนับถือตนเอง เห็นคุณค่าของตนเอง เชื่อมั่นว่าตนเองมีความรู้ความสามารถ ประสบความสำเร็จได้

5. การตระหนักในตัวตน (Self-Actualization Needs) เป็นความต้องการขั้นสูงสุดที่มนุษย์น้อยคนจะไปถึงได้ เพราะยังก้าวข้ามไม่พ้นจากความต้องการ 4 ขั้นแรก ความต้องการนี้มาสโลว์อธิบายว่า เป็นความต้องการและความปรารถนาที่มนุษย์จะใช้ความสามารถและศักยภาพที่มีในการสร้างสรรค์สิ่งต่างๆ 

หากเราตระหนักถึงความต้องการของมนุษย์ดังกล่าวแล้ว ก็จะตระหนักว่าเด็กซึ่งเป็นมนุษย์คนหนึ่งย่อมมีความต้องการเช่นนี้เช่นกัน ครูและพ่อแม่ควรใส่ใจตอบสนอง สนับสนุน ส่งเสริมให้เด็กได้รับในสิ่งที่มนุษย์ต้องการ หรือทำให้คิดทบทวนได้ว่าในการดูแลเด็กของเรายังขาดหรือมีวิธีการอะไรที่ผิดพลาดไปบ้างหรือไม่


ความรู้ชุด “ดูแลเด็กยุคโควิด” โดย สถาบัน RLG (รักลูก เลิร์นนิ่ง กรุ๊ป)
ผาณิต บุญมาก เรียบเรียง
ภาวนา อร่ามฤทธิ์ บรรณาธิการ

Related Articles

บทที่ 9 ตอนที่ 9 : ลูกจะมีทักษะสมอง EF ดี พ่อแม่ต้องมีทักษะสมอง EF ดีด้วย

ลูกจะมีทักษะสมอง EF ดี พ่อแม่ต้องมีทักษะสมอง EF ดีด้วย ลูกจะมีทักษะสมอง EF ที่ดี พ่อแม่ต้องใช้หลักการวินัยเชิงบวก และพ่อแม่จะใช้วินัยเชิงบวกได้ดี พ่อแม่ก็ต้องมีทักษะสมอง EF ที่ดีด้วย ทักษะสมอง EF ด้านที่สำคัญที่สุดที่พ่อแม่ต้องมี คือ Cognitive Flexibility หรือทักษะคิดยืดหยุ่น เพราะพ่อแม่มักเคยชินกับการใช้คำว่า “ไม่” กับเด็ก ซึ่งไม่ใช่การสร้างวินัยเชิงบวก...

บทที่ 9 ตอนที่ 8 : ขั้นตอนพัฒนาการจากวัยเด็กสู่วัยรุ่นตามทฤษฎีอีริคสัน

ขั้นตอนพัฒนาการจากวัยเด็กสู่วัยรุ่นตามทฤษฎีอีริคสัน พ่อแม่หรือครูควรเข้าใจเรื่องพัฒนาการ เรื่องความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ เรื่อง Self การทำงานของสมอง 3 ส่วน และเรื่องทักษะสมอง EF ด้วย จึงจะสามารถพัฒนาเด็กคนหนึ่งให้เติบโตไปเป็นคนที่เห็นคุณค่าของตัวเอง คุณค่าของการมีชีวิตอยู่ ตัวอย่างเช่น เมื่อเด็กคนหนึ่งมีพฤติกรรมแย่งของเล่นจากเพื่อน ครูปฐมวัยต้องนึกถึงวัย นึกถึงพัฒนาการเด็ก นึกถึงพัฒนาการทางสมอง นึกถึงสมอง 3 ส่วน นึกถึงทักษะสมอง EF ว่าเด็กวัยนี้มีการยับยั้งชั่งใจเป็นอย่างไร ทำได้แค่ไหน  หรือหากก่อนหน้านี้เด็กคนนี้ไม่เคยแย่งของเล่น...

บทที่ 9 ตอนที่ 7 : พฤติกรรมไม่ดี เด็กดื้อ เกิดจากอะไร

พฤติกรรมไม่ดี เด็กดื้อ เกิดจากอะไร ภาพนี้แสดงให้เห็นถึงกระบวนการทำงานร่วมกันของสมอง จิตใจ และพฤติกรรมมนุษย์ จะเห็นว่าก่อนที่เด็กคนหนึ่งจะแสดงพฤติกรรมอะไรออกมา มีเรื่องของจิตใจ (Mind) เข้ามาเกี่ยวข้องเสมอ คือเด็กต้องรู้สึกอะไรบางอย่างก่อนจะแสดงออกมาเป็นพฤติกรรม และความรู้สึกนั้นอาจมาจากการไม่ได้รับการสนองตอบความต้องการตามธรรมชาติของมนุษย์ แต่ส่วนใหญ่แล้ว เมื่อพ่อแม่หรือครูเห็นพฤติกรรมของเด็กที่แสดงออกมา จะตัดสินเด็กทันที แล้วอบรมสั่งสอนเด็กที่แสดงพฤติกรรมนั้นๆ โดยไม่ได้ทบทวน ไม่ได้มองที่ต้นเหตุว่าเกิดจากอะไร กลับแก้ที่ปลายเหตุ โดยลงโทษที่พฤติกรรม ซึ่งยิ่งทำให้เกิดปัญหาอื่นๆ ตามมาและบานปลายออกไปอีก เวลาผู้ใหญ่มองเด็กดื้อ มักจะเห็นพฤติกรรมไม่ดีที่แสดงออกมา ไม่มีความรู้ว่าที่เด็กแสดงออกมานั้นเกิดจากสมองที่ทำงานเกี่ยวกับอารมณ์ ไม่เข้าใจเรื่องการทำงานของสมอง...

ทิ้งคำตอบไว้

Please enter your comment!
Please enter your name here

Stay Connected

73,285แฟนคลับชอบ
- EF Development Tools -

Latest Articles

บทที่ 9 ตอนที่ 9 : ลูกจะมีทักษะสมอง EF ดี พ่อแม่ต้องมีทักษะสมอง EF ดีด้วย

ลูกจะมีทักษะสมอง EF ดี พ่อแม่ต้องมีทักษะสมอง EF ดีด้วย ลูกจะมีทักษะสมอง EF ที่ดี พ่อแม่ต้องใช้หลักการวินัยเชิงบวก และพ่อแม่จะใช้วินัยเชิงบวกได้ดี พ่อแม่ก็ต้องมีทักษะสมอง EF ที่ดีด้วย ทักษะสมอง EF ด้านที่สำคัญที่สุดที่พ่อแม่ต้องมี คือ Cognitive Flexibility หรือทักษะคิดยืดหยุ่น เพราะพ่อแม่มักเคยชินกับการใช้คำว่า “ไม่” กับเด็ก ซึ่งไม่ใช่การสร้างวินัยเชิงบวก...

บทที่ 9 ตอนที่ 8 : ขั้นตอนพัฒนาการจากวัยเด็กสู่วัยรุ่นตามทฤษฎีอีริคสัน

ขั้นตอนพัฒนาการจากวัยเด็กสู่วัยรุ่นตามทฤษฎีอีริคสัน พ่อแม่หรือครูควรเข้าใจเรื่องพัฒนาการ เรื่องความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ เรื่อง Self การทำงานของสมอง 3 ส่วน และเรื่องทักษะสมอง EF ด้วย จึงจะสามารถพัฒนาเด็กคนหนึ่งให้เติบโตไปเป็นคนที่เห็นคุณค่าของตัวเอง คุณค่าของการมีชีวิตอยู่ ตัวอย่างเช่น เมื่อเด็กคนหนึ่งมีพฤติกรรมแย่งของเล่นจากเพื่อน ครูปฐมวัยต้องนึกถึงวัย นึกถึงพัฒนาการเด็ก นึกถึงพัฒนาการทางสมอง นึกถึงสมอง 3 ส่วน นึกถึงทักษะสมอง EF ว่าเด็กวัยนี้มีการยับยั้งชั่งใจเป็นอย่างไร ทำได้แค่ไหน  หรือหากก่อนหน้านี้เด็กคนนี้ไม่เคยแย่งของเล่น...

บทที่ 9 ตอนที่ 7 : พฤติกรรมไม่ดี เด็กดื้อ เกิดจากอะไร

พฤติกรรมไม่ดี เด็กดื้อ เกิดจากอะไร ภาพนี้แสดงให้เห็นถึงกระบวนการทำงานร่วมกันของสมอง จิตใจ และพฤติกรรมมนุษย์ จะเห็นว่าก่อนที่เด็กคนหนึ่งจะแสดงพฤติกรรมอะไรออกมา มีเรื่องของจิตใจ (Mind) เข้ามาเกี่ยวข้องเสมอ คือเด็กต้องรู้สึกอะไรบางอย่างก่อนจะแสดงออกมาเป็นพฤติกรรม และความรู้สึกนั้นอาจมาจากการไม่ได้รับการสนองตอบความต้องการตามธรรมชาติของมนุษย์ แต่ส่วนใหญ่แล้ว เมื่อพ่อแม่หรือครูเห็นพฤติกรรมของเด็กที่แสดงออกมา จะตัดสินเด็กทันที แล้วอบรมสั่งสอนเด็กที่แสดงพฤติกรรมนั้นๆ โดยไม่ได้ทบทวน ไม่ได้มองที่ต้นเหตุว่าเกิดจากอะไร กลับแก้ที่ปลายเหตุ โดยลงโทษที่พฤติกรรม ซึ่งยิ่งทำให้เกิดปัญหาอื่นๆ ตามมาและบานปลายออกไปอีก เวลาผู้ใหญ่มองเด็กดื้อ มักจะเห็นพฤติกรรมไม่ดีที่แสดงออกมา ไม่มีความรู้ว่าที่เด็กแสดงออกมานั้นเกิดจากสมองที่ทำงานเกี่ยวกับอารมณ์ ไม่เข้าใจเรื่องการทำงานของสมอง...

บทที่ 9 ตอนที่ 6 : การใช้อำนาจในห้องเรียนกระทบ Self และการเรียนรู้ของเด็ก

การใช้อำนาจในห้องเรียนกระทบ Self และการเรียนรู้ของเด็ก เมื่อเด็กรู้สึกปลอดภัย อารมณ์สงบ เด็กจะเรียนรู้ได้ดี พัฒนาการดี แต่การจะทำให้ห้องเรียนปลอดภัย ส่วนใหญ่ทำกันเพียงทางด้านกายภาพเท่านั้น เด็กยังไม่รู้สึก “อบอุ่นปลอดภัย” เพราะครูยังใช้อำนาจ ใช้อารมณ์ มากกว่าให้โอกาส เด็กรู้สึกไม่ปลอดภัยเพราะว่าไม่รู้ว่าวันนี้ถ้าเจอครูคนนี้แล้วจะโดนอะไรอีก เมื่อรู้สึกเช่นนี้อารมณ์จะไม่นิ่ง แทนที่สมอง EF ที่จะพัฒนาเป็นทักษะต่างๆ จะทำงาน  กลับเป็นสมองส่วนสัญชาตญาณทำงานเพื่อปกป้องตัวเอง สมอง EF จึงไม่พัฒนา ในห้องเรียน นอกจากการตี...

บทที่ 9 ตอนที่ 5 : สอนเด็กรู้จักอารมณ์ตัวเอง สร้าง Self และทักษะสังคม

สอนเด็กรู้จักอารมณ์ตัวเอง สร้าง Self และทักษะสังคม การที่ผู้ใหญ่สะท้อนอารมณ์ของเด็ก บอกให้เด็กรู้ว่าตัวเด็กกำลังรู้สึกอย่างไร จะทำให้เด็กรู้สึกมี Self มีตัวตน เพราะความรู้สึกนึกคิดและสิ่งที่เขาแสดงออกมานั้น ผู้ใหญ่เห็น ได้ยิน ให้ความสนใจ และการที่ผู้ใหญ่บอกว่าอารมณ์นั้นเรียกว่าอะไร เป็นการสอนให้เด็กรู้จักอารมณ์ อย่างเช่นที่สถาบัน 101 Educare Center ในวันเปิดเทอมแรกๆ เมื่อเด็กมาเรียนแล้วร้องไห้ ครูจะสะท้อนอารมณ์เด็ก โดยพูดว่า “หนูร้องไห้ เพราะคิดถึงคุณพ่อคุณแม่ อยากไปหาคุณพ่อคุณแม่ใช่ไหม”...