Page 96 - Executive Functions ตั้งแต่ปฏิสนธิ-3 ปี
P. 96
วินัยเชิงบวก (Positive Discipline) ส�าหรับลูกวัย 2-3 ปี กำรบูรณำกำรประสำทควำมรู้สึก (Sensory Integration) ช่วงวัยนี้กำรพัฒนำ
✿ แสดงความเข้าใจลูก บอกได้ว่าลูกรู้สึกอะไร อย่างไร ถึงมีพฤติกรรมนั้นๆ นอกจากวินัยเชิงบวกแล้ว ในช่วงวัยนี้การพัฒนาประสาทสัมผัสหลายส่วนร่วมกัน ประสำทสัมผัส
เด็กในวัยนี้อาจยังไม่รู้จักใช้ภาษาสื่อสารอารมณ์ได้ดีพอ หรือยังไม่รู้จัก (Sensory Integration) ในการท�ากิจกรรมต่างๆ ก็มีความส�าคัญ น�าไปสู่การพัฒนา หลำยส่วนร่วมกัน
อารมณ์ความรู้สึกของตนเอง ทักษะสมอง EF เนื่องจากเป็นช่วงวัยที่เด็กเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ตรง และการ น�ำไปสู่กำรพัฒนำ
✿ พูดสะท้อนอารมณ์ลูกบ่อยๆ ในชีวิตประจ�าวัน ท�าให้ลูกเริ่มเรียนรู้อารมณ์ตนเอง เล่นจะเป็นโอกาสให้เด็กได้รับประสบการณ์มากมาย กิจกรรมส�าหรับเด็กวัยนี้ ทักษะสมอง EF
เริ่มเรียนรู้การจัดการอารมณ์ การแสดงออกอย่างเหมาะสม ควรเป็นกิจกรรมที่ท�าให้เด็กได้ใช้ประสาทสัมผัสต่างๆ
✿ ให้ค�าชม โดยเจาะจงชมที่พฤติกรรมแต่ละอย่างและใส่คุณลักษณะ การบูรณาการประสาทความรู้สึก (Sensory Integration) คือ กระบวนการ
เข้าไปด้วยเช่น “ขอบคุณนะที่หนูรอจนแม่พูดเสร็จ แบบนี้เรียกว่ามีมารยาท รับความรู้สึกจากสิ่งกระตุ้นต่างๆ ทั้งจากภายนอกและภายในร่างกาย เข้าสู่การ
หรืออดทนได้” ค�าคุณลักษณะแบบนี้ท�าให้เด็กเกิดความจ�าเพื่อใช้งาน ประมวลผลที่สมองและมีการตอบสนองได้อย่างเหมาะสม เช่น เมื่อเด็กเล่น เด็กได้
(Working Memory) ที่ดี และเกิดการเห็นคุณค่าในตัวเอง (Self - Esteem) รับประสบการณ์ผ่านสิ่งเร้าประสาทสัมผัสทางการได้ยิน ได้เห็น ได้กลิ่น การสัมผัส
ซึ่งมีองค์ประกอบ 3 อย่าง ได้แก่ 1) ความมั่นใจในตัวเอง มั่นใจว่าตัวเอง การชิมรส พอรับสัมผัสเข้ามาก็ผ่านไปยังไขสันหลัง แล้วเข้าไปสู่สมอง Sensory
ท�าอะไรได้ 2) รู้สึกว่าตัวเองเป็นส่วนหนึ่งของใครบางคน (Sense of Register รับข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล บูรณาการข้อมูล แปลสิ่งเร้าที่มากระตุ้นหรือ
Belonging) 3) รู้คุณค่าในตัวเอง คนที่มีความเชื่อมั่นในตัวเองแต่ไม่รู้สึกว่า ที่รับรู้เข้ามา ออกมาเป็นการรับรู้ เข้าใจ และแสดงพฤติกรรมตอบสนองได้เหมาะสม
เป็นส่วนหนึ่งของสังคมจะแสดงออกผิดๆ หรือการไม่รู้คุณค่าตนเอง ก็ท�าให้ เช่น เด็กเดินเข้าไปในสวน เห็นดอกมะลิแล้วดม แม่บอกว่านี่คือดอกมะลิ เด็กได้
มีพฤติกรรมเสี่ยงได้ เรียนรู้ว่านี่คือดอกมะลิ สิ่งที่ประสาทสัมผัสได้รับนี้ก็จะไปเก็บเป็นข้อมูลที่สมอง
✿ ใช้ค�าพูดเชิงบวกเมื่อต้องการให้ลูกท�าอะไร จะป้องกันการต่อต้าน การปฏิเสธ แต่เด็กอาจยังพูดออกมาไม่ได้ เป็นประสบการณ์ที่ถูกเก็บไว้แล้ว และสามารถเข้าใจ
“ไม่” ควรมีทางเลือกให้ลูก แต่เป็นทางเลือกที่ท�าให้ไปถึงเป้าหมาย ชื่อของสิ่งนั้นได้ รับรู้ได้แต่ยังพูดออกมาไม่ได้ พอเด็กโต ครูถามว่านี่ดอกอะไร
ที่เราวางไว้ เช่น จะให้ลูกที่ไม่ชอบอาบน�้าไปอาบน�้า ก็อาจให้ลูกเลือกเอา เด็กดึงความจ�าที่เก็บมาใช้ จึงตอบได้ว่านี่คือดอกมะลิ จากการที่เด็กได้เรียนรู้
ตุ๊กตาเข้าไปอาบน�้าด้วย บอกลูกว่าท�าอะไรได้เมื่อไร เปลี่ยนวิธีการเดิมๆ และจดจ�าผ่านประสาทสัมผัส
ที่ไม่ได้ผล เช่นถ้าบอกลูกว่า... กินข้าวไม่หมดไม่ต้องไปเล่น... ลูกอาจจะ ในวัยนี้มีการท�างานที่เชื่อมต่อกันของสมองส่วนการรับรู้สัมผัส ความรู้สึก
บอกว่า... งั้นหนูไม่เล่น ... พ่อแม่ควรบอกว่า กินข้าวเสร็จแล้วไปเล่นได้เลย และการเคลื่อนไหว (Sensory Motor Cortex) การรับรู้ส่วนต่างๆ ของร่างกาย
ทั้งนี้น�้าเสียงและท่าทีของพ่อแม่ต้องเป็นไปในทางบวก การรับรู้ของร่างกายซ้ายขวา น�าไปสู่การวางแผนการเคลื่อนไหว เมื่อลูกอายุ 1 ขวบ
พ่อแม่เริ่มพาฝึกเดินจะกระตุ้นให้เด็กทรงตัว เป็นพัฒนาการน�าไปสู่การรับรู้
การทรงตัว (Perceptual Motor Development) การประสานกันของ
การมองเห็นและมือ (Eye-Hand Coordination) สมาธิจดจ่อ (Attention)
น�าไปสู่การเรียนรู้การท�ากิจกรรมต่างๆ ในชีวิตประจ�าวัน
96 97
