Page 107 - คู่มือ Executive Functions สำหรับครูปฐมวัย

บทบำทครูและวิธีกำร บทบำทครูและวิธีกำร

• จัดเวลำให้เด็กได้แสดงควำมคิดเห็นและวิเครำะห์ผลงำนและกำรท�ำงำน • ให้เด็กได้ท�ำกิจวัตรประจ�ำวันที่คงที่และสม�่ำเสมอ
• ส่งเสริมและกระตุ้นให้เด็กหำเหตุผลมำอธิบำยควำมคิดเห็นของตน • ต้องบอกเป้ำหมำย จุดประสงค์ และขั้นตอนที่ชัดเจน เช่น “เก็บรองเท้ำเข้ำที่ให้เป็น
• ใช้ค�ำถำมปลำยเปิดที่จะท�ำให้เด็กกล้ำตอบ เป็นค�ำถำมที่ไม่มีถูกผิด ระเบียบก่อนเข้ำห้องเรียนเพื่อให้ดูสวยงำม มีระเบียบ และหำง่ำย” ขั้นตอนกำรจัด

• เอื้ออ�ำนวยให้เด็กแสดงควำมคิดเห็นอย่ำงทั่วถึง ดูแลบรรยำกำศกำรแสดง เก็บคือ เด็กๆ ต้องถอดรองเท้ำ และเก็บในชั้นที่มีชื่อของตัวเองให้เรียบร้อย

ควำมคิดเห็นที่ส่งเสริมให้เด็กกล้ำพูดในสิ่งที่ตนเองคิด • จัดเวลำสอน พำท�ำ ปล่อยให้ท�ำ แล้วตำมดูว่ำเด็กท�ำได้ตำมเป้ำหมำยหรือไม่
• ครูรับฟังด้วยท่ำทีที่สนใจในสิ่งที่เด็กคิด เด็กพูด และไม่ด่วนตัดสินหรือวิจำรณ์ • ควรมีข้อตกลงร่วมกัน และเมื่อเกิดปัญหำ ให้เด็กๆ ช่วยกันหำทำงออก ในกรณีที่มี
ควำมคิดเห็นของเด็ก เพรำะจะท�ำให้เด็กสูญเสียควำมมั่นใจที่จะตอบในครั้งต่อไป กำรเปลี่ยนแปลงที่กระทบต่อกำรปฏิบัติกิจวัตรประจ�ำวัน ต้องบอกให้เด็กรู้ทั่วทุกคน

• เพิ่มทักษะกำรจัดกำรตนเองให้เด็ก โดยให้เป็นผู้ช่วยครู หมุนเวียนกันท�ำ เป็นกำร • ให้เด็กได้เรียนรู้และใช้ปฏิทิน ตำรำงเวลำล่วงหน้ำ เพื่อเตรียมตัวและเตรียมใจ

เพิ่มควำมภูมิใจให้กับเด็กที่ได้ช่วยครู ช่วยเพื่อน นอกเหนือไปจำกกำรจัดกำรตนเอง ส�ำหรับกำรท�ำกิจกรรม เช่น วันที่จะมีกำรตรวจฟัน
ดูแลตนเองตำมปกติ • จัดสภำพแวดล้อมที่เอื้อต่อกำรปฏิบัติด้วยตนเองของเด็ก เช่น ควำมสูงที่พอเหมำะ
กับกำรใช้งำน กำรใช้เทคนิคต่ำงๆ เพื่อช่วยในกำรสังเกตและจดจ�ำ เช่น กำรติดภำพ
กิจกรรมฝึกการก�ากับตนเอง
• กิจกรรมกลุ่มใหญ่ที่ท�าเป็นประจ�าทุกวัน เช่น 2.8 ให้โอกาสเด็กเรียนรู้ผ่านกิจวัตรประจ�าวัน แปรงสีฟัน รองเท้ำ กระเป๋ำ เครื่องนอน เพื่อให้เด็กสำมำรถเก็บข้ำวของตนเองให้ถูก
“เช็คชื่อ”ตอนเช้าและกิจกรรมชวนคุยกันว่า ต้องตำมหมวดหมู่ที่ครูจัดไว้ให้ เป็นกำรเอื้อให้เด็กได้ช่วยเหลือตัวเองมำกที่สุด
“เด็กๆจะท�าอะไรบ้างกันในวันนี้” หรือการสรุป ส�ำคัญอย่ำงไร
ช่วงท้ายวันว่า “วันนี้เราได้เรียนรู้อะไรกันบ้าง” • ครูต้องสื่อสำรกับทำงบ้ำนเพื่อให้เห็นตรงกัน เมื่อเด็กเริ่มได้ที่บ้ำนต้องฝึกฝน
จะช่วยพัฒนาความใส่ใจจดจ่อในเด็ก เสริม กำรที่เด็กได้ปฏิบัติกิจวัตรได้ด้วยตนเองตำมวัย เด็กจะ อย่ำงต่อเนื่อง ไม่เปลี่ยนใจ ไม่ใจอ่อน ไม่ล้มเลิกกติกำระหว่ำงทำง
ความจ�า และเป็นการพัฒนาการดูแลก�ากับ ตระหนักว่ำตนเองมีควำมสำมำรถและพึ่งพำตนเองได้ จึงก่อให้
ตนเอง (Self-Regulation) เป็นต้น
• กิจกรรมกลุ่มเล็กประจ�าวัน เด็กจะได้ฝึก เกิดควำมรู้สึกมั่นคง ปลอดภัย มีควำมมั่นใจที่จะลงมือท�ำ 2.9 ให้โอกาสเด็กได้ฝึกฝนทักษะการแก้ปัญหา
การท�างานกลุ่มที่จะต้องมีการคิดก่อนท�า สิ่งต่ำงๆ ด้วยตนเอง และเมื่อท�ำกิจวัตรประจ�ำวันซ�้ำๆ จนเกิด
(Response Inhibition), การวางแผน ควำมช�ำนำญจะเป็นฐำนน�ำไปสู่กำรสร้ำงสรรค์สิ่งใหม่ ส�ำคัญอย่ำงไร
การจัดระบบด�าเนินการ การฝึกความมุ่งมั่น กำรแก้ไขปัญหำเป็นส่วนหนึ่งในกำรใช้ชีวิตประจ�ำวัน ไม่ว่ำจะเป็นกำรปฏิบัติกิจวัตร
และความยืดหยุ่น กำรท�ำกิจวัตรประจ�ำวันจะเป็นต้นทำงของกำรฝึกกำร ประจ�ำวัน กำรท�ำกิจกรรมร่วมกับเพื่อน กำรสร้ำงสรรค์ผลงำน จะเป็นกำรสร้ำงควำม
@ 2015 Kinder Care Learning Centers LLC จัดกำร ฝึกทักษะกำรแก้ปัญหำ น�ำไปสู่กำรวำงแผน จัดล�ำดับ มั่นใจในตนเอง ไม่กลัวปัญหำ เกิดทักษะในกำรคิดวิเครำะห์ ตัดสินใจ และจัดกำรปัญหำ

ควำมส�ำคัญ กำรจัดกำรเวลำ กำรควบคุมตนเองเพื่อท�ำสิ่งต่ำงๆ นอกจำกนี้กำรให้เด็กคิด ตัดสินใจ และเผชิญกับปัญหำที่เกิดขึ้น จะเป็นกำรฝึก
ให้บรรลุเป้ำหมำย
Executive Functioning กับการก�ากับตัวเอง (Self- ควำมรับผิดชอบต่อผลกำรตัดสินใจของตนเองอีกด้วย
Regulation) เป็นเครื่องท�านายที่แข็งแรงมากถึงความส�าเร็จ กำรปฏิบัติกิจวัตรประจ�ำวันจึงเป็น “โอกำส” ที่ส�ำคัญ
ในการเรียน แข็งแรงมากยิ่งกว่า IQ เสียอีก (Blair, C.(2002), ดังนั้น หำกเด็กไม่ได้รับกำรส่งเสริมให้ท�ำกิจวัตรประจ�ำวันอย่ำง บทบำทครูและวิธีกำร
p 111–127) • ให้ก�ำลังใจและกระตุ้นให้เด็กกล้ำเผชิญปัญหำ ปัญหำของเด็กๆ นั้นบ่อยครั้งที่
สม�่ำเสมอจึงเป็นสิ่งที่น่ำเสียดำยยิ่ง เพรำะเป็นกำรตัดโอกำส
ในกำรพัฒนำศักยภำพในทุกด้ำนของเด็ก ดูเหมือนเป็นเรื่องเล็ก แต่เป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้ำม เช่น ติดกระดุมผิดท�ำให้ต้อง
แกะออกและติดใหม่ ให้คุณครูใจเย็น ดูจังหวะให้ดี ให้โอกำสเด็กได้เผชิญปัญหำ

106 107