Page 111 - คู่มือ Executive Functions สำหรับครูปฐมวัย
P. 111
2.12 ให้โอกาสเด็กได้รับแรงบันดาลใจ 2.13 ให้โอกาสเด็กได้ฝึกทักษะทางอารมณ์-สังคม
ส�ำคัญอย่ำงไร ส�ำคัญอย่ำงไร
แรงบันดำลใจเป็นแรงผลักที่ส�ำคัญที่เกิดขึ้นภำยในใจของเด็กที่ต้องกำรจะริเริ่มท�ำสิ่งใหม่ๆ เด็กที่มีทักษะทำงอำรมณ์-สังคม จะรู้จักและเท่ำทันอำรมณ์ของตน เช่น รู้ว่ำก�ำลัง
มีเป้ำหมำยใหม่ หรือเป้ำหมำยที่ไกลขึ้น เป็นแรงผลักที่ต้องกำรเปลี่ยนแปลงตัวเอง ต้องกำร โกรธ ก�ำลังตื่นเต้น สำมำรถจัดกำรกับอำรมณ์และแสดงออกอย่ำงเหมำะสม จะช่ำง
สร้ำงสมรรถนะที่ดีขึ้นแข็งแกร่งขึ้น หรือทักษะใหม่ๆ อย่ำงมีเป้ำหมำยที่จะให้เกิดขึ้นใน สังเกตและมีควำมไวต่อกำรรับรู้อำรมณ์ของผู้อื่น รู้วิธีที่จะสื่อสำรและสร้ำงควำมสัมพันธ์
อนำคต ขณะเดียวกันก็รักษำก�ำลังใจในปัจจุบันให้เข้มแข็ง ไม่ท้อหรือหมดหวังระหว่ำงทำง ที่ดีกับผู้อื่น แสดงควำมเป็นผู้น�ำและผู้ตำมได้เหมำะสมกับสถำนกำรณ์ และจัดกำรกับ
แรงบันดำลใจเกิดจำกประสบกำรณ์ในทำงบวกที่มีพลังที่สร้ำงควำมรู้สึกประทับใจ ควำมขัดแย้งได้ดี ทักษะเหล่ำนี้เป็นทักษะส�ำคัญที่จะต้องฝึกฝนให้เกิดขึ้นกับเด็ก เพรำะ
เร้ำใจ ชื่นชม ศรัทธำ ควบคู่ไปกับพลังที่มีอยู่ในใจของเด็กที่เชื่อว่ำตนเองมีศักยภำพ จะท�ำให้เด็กมีควำมสุขกับกำรอยู่ร่วมกับเพื่อนและผู้อื่นที่แวดล้อมเด็ก เป็นที่รักของ
มีควำมสำมำรถที่จะพัฒนำตนเองไปทำงที่ดีขึ้นได้ มีควำมมั่นคง มั่นใจ ไม่กลัวควำมล้มเหลว เพื่อน ประสบควำมส�ำเร็จในกำรท�ำงำนร่วมกับกลุ่มเพื่อน น�ำไปสู่ควำมส�ำเร็จในกำร
เรียน กำรด�ำเนินชีวิตครอบครัวและกำรงำนในอนำคต ทักษะทำงอำรมณ์-สังคมจึงเป็น
บทบำทครูและวิธีกำร
• สร้ำงแรงเสริมทำงบวก เพื่อส่งเสริมให้เด็กเห็นคุณค่ำในตนเอง ตระหนักว่ำตน ทักษะที่จ�ำเป็นและส�ำคัญยิ่งในโลกปัจจุบันและอนำคตที่มีควำมซับซ้อนในควำม
เป็นผู้ที่มีควำมสำมำรถ มีศักยภำพ ผ่ำนกำรลงมือท�ำกิจวัตรและกิจกรรมต่ำงๆ สัมพันธ์ของมนุษย์ อีกทั้งยังมีกำรวิจัยยืนยันว่ำ กำรก�ำกับอำรมณ์ และกำรพัฒนำทักษะ
ชื่นชมควำมมุ่งมั่นเพียรพยำยำมของเด็ก ให้ก�ำลังใจเมื่อเด็กประสบควำมผิดหวัง EF พัฒนำไปโดยมีควำมเกี่ยวโยงกัน และกำรส่งเสริมกำรก�ำกับอำรมณ์และฝึกฝน
และชวนให้เด็กวิเครำะห์และหำทำงแก้ปัญหำด้วยตัวเอง ทักษะกำรแก้ปัญหำทำงสังคม จะเสริมพลังให้ EF แข็งแรงขึ้น
• จัดกิจกรรมทัศนศึกษำที่เด็กจะได้รับประสบกำรณ์ที่ดี เชื่อมโยงสู่ตัวเด็ก เช่น บทบำทครูและวิธีกำร
พำเด็กไปชมงำนศิลปะ และเชื่อมโยงกับกำรท�ำงำนศิลปะในชั้นเรียนของเด็ก กำร • ให้เด็กเริ่มต้นเรียนด้วยควำมสงบ สบำย ด้วยกำรทักทำยกันด้วยควำมนุ่มนวล อบอุ่น
ไปเยี่ยมชมแปลงผักออแกนิคกับกำรท�ำโครงงำน “ผักสลัด” เพื่อเป็นแรงบันดำล อำจเพิ่มเติมด้วยกำรให้ท�ำกิจกรรมยำมเช้ำที่ให้เด็กมีควำมสงบ เช่น กำรนั่ง
ให้กับเด็กที่เกิดจำกกำรมีทัศนคติที่ดีต่อกำรสร้ำงสรรค์งำนและต่อตัวเอง กันเป็นวงแล้วส่งดอกไม้ให้กันอย่ำงเบำมือ รับรู้ถึงกำรให้และกำรรับ สำนต่อ
• เล่ำนิทำน อ่ำนหนังสือ ก็เป็นอีกกิจกรรมที่สร้ำงแรงบันดำลใจที่ดี เช่น นิทำนเรื่อง กำรสร้ำงสัมพันธ์ที่ดีในยำมเช้ำ
ฉันชื่อเจน เป็นเรื่องที่สร้ำงแรงบันดำลใจให้เด็กทั่วโลกท�ำตำมควำมฝันของตัวเอง • เมื่อมำถึงโรงเรียน หรือเมื่อท�ำกิจกรรมบำงอย่ำง ให้เด็กหยิบป้ำย “ใบหน้ำที่แสดง
• ให้เด็กได้มีประสบกำรณ์ตรงกับบุคคลที่เป็นแบบอย่ำงที่เด็กรู้สึกชื่นชม เช่น นักแต่งนิทำน อำรมณ์ หน้ำบึ้ง หน้ำยิ้ม หน้ำสงสัย หน้ำตื่นเต้นฯ” ใส่ที่ป้ำยชื่อตนเอง ครูน�ำมำพูด
ผู้วำดภำพในนิทำนที่เด็กเคยอ่ำน คุณตำคุณยำยที่มำท�ำของเล่นท�ำมือให้เด็กเล่น พ่อแม่ คุยกับเด็ก “ครูเห็นหนูใส่ป้ำยหน้ำบึ้ง หนูรู้สึกอย่ำงไร อะไรท�ำให้หนูโกรธ”เด็กๆ
มำเล่ำให้ฟังถึงอำชีพที่ท�ำและเชื่อมโยงกับกิจกรรมหรือสิ่งที่อยู่ในควำมสนใจของเด็กๆ จะเห็นแบบอย่ำงของกำรสังเกตอำรมณ์ของผู้อื่น กำรแสดงถึงควำมใส่ใจ และพร้อม
รับฟัง ซึ่งจะท�ำให้เด็กไวต่อกำรตระหนักรู้ควำมรู้สึกตนเอง เท่ำทันอำรมณ์ตนเอง
• เรำได้ให้ “โอกำสที่ดี”แก่เด็กอย่ำงเพียงพอหรือไม่ • จับคู่เด็ก ผลัดกันเล่ำถึงอำรมณ์ควำมรู้สึกที่เกิดขึ้นหลังจำกท�ำกิจกรรม ขณะที่
• เรำได้สกัดกั้นโอกำสดีๆ ของเด็กไปโดยไม่ตั้งใจหรือไม่ คนหนึ่งเล่ำให้คนหนึ่งฟัง ไม่พูดแทรก รอจนเพื่อนเล่ำจบแล้วค่อยเล่ำของตัวเองบ้ำง
• เรำใจเย็นพอที่ “รอ” ให้เด็กได้คิด ไตร่ตรองได้นำนพอหรือไม่ กำรรับฟังจะเป็นฐำนที่ส�ำคัญต่อกำรสร้ำงสัมพันธ์ที่ดีและและเอื้อต่อกำรเข้ำใจผู้อื่น
• ให้เวลำเด็กที่จะได้ท�ำสิ่งที่เขำสนใจอย่ำงต่อเนื่องหรือไม่ และแสดงออกด้วยควำมเข้ำใจ
• เรำให้โอกำสดีๆ กับเด็กอย่ำงทั่วถึงแล้วหรือยัง
110 111
