Page 113 - คู่มือ Executive Functions สำหรับครูปฐมวัย
P. 113
• ให้เด็กฟังนิทำนหรือเรื่องเล่ำ แล้วถำมเด็กว่ำ “ถ้ำเป็นตัวหนู หนูจะรู้สึกอย่ำงไร”
“แล้วหนูจะแสดงออกอย่ำงเจ้ำช้ำงขี้โมโหไหม ถ้ำไม่ท�ำอย่ำงนั้นหนูจะท�ำอย่ำงไร” สรุป
• เล่นบทบำทสมมติ แสดงอำรมณ์ตำมตัวละครในเรื่อง หรือเล่นบทบำทสมมติ
ในมุมบทบำทสมมติในห้องเรียน
• ให้เด็กดูภำพที่แสดงออกถึงอำรมณ์อย่ำงชัดเจน ให้เด็กฝึกคำดเดำว่ำภำพที่เห็น • “ให้โอกำส” หมำยถึงกำร เปิดโอกำส สร้ำงโอกำส และไม่ท�ำลำยโอกำส
อำจเป็นคนหรือสัตว์ มีอำรมณ์ควำมรู้สึกอย่ำงไร และฝึกจินตนำกำรดูว่ำ อะไร • ให้โอกำสได้คิด สงสัย สังเกต เพรำะเป็นต้นทำงในกำรเรียนรู้ คิดวิเครำะห์ คิดริเริ่มสร้ำงสรรค์
น่ำจะท�ำให้คนหรือสัตว์นั้นแสดงอำรมณ์ดังภำพ • ให้โอกำสได้เลือก ตัดสินใจ วำงแผน เพรำะท�ำให้ได้ไตร่ตรอง ได้คำดเดำผล ได้ล�ำดับควำมคิด ส่งผลให้กล้ำ
• พูดคุยกับเด็กถึงสถำนกำรณ์ที่อำจเกิดขึ้น หรือเมื่อเกิดขึ้นกับตัวเด็กเอง เช่น คิด กล้ำท�ำ เป็นต้นทำงของควำมกล้ำหำญ มั่นใจในตนเอง
เสียใจ ผิดหวัง สูญเสีย ครูพร้อมรับฟัง และแสดงออกถึงกำรยอมรับทุกอำรมณ์ • ให้โอกำสได้ลงมือท�ำ เพื่อจะได้สั่งสมประสบกำรณ์และเกิดกำรเรียนรู้ ทั้งยังได้ค้นพบควำมสำมำรถ
ที่เกิดขึ้นกับเด็ก เพรำะคนเรำย่อมโกรธ เสียใจ หรือผิดหวังได้ จำกนั้นให้ครูชวน ของตนเอง
เด็กพูดคุย ชวนเด็กคิด (ไม่ใช่สอน) เพื่อน�ำไปสู่วิธีคิดทำงบวก เช่น กำรให้ • ให้โอกำสได้ลองผิดลองถูก เพื่อให้เด็กเกิดควำมรู้สึกที่ดีต่อตนเอง ภูมิใจเมื่อท�ำได้ แต่ถ้ำล้มเหลวก็พยำยำม
ก�ำลังใจตนเอง กำรยอมรับสิ่งที่เกิดขึ้น และสิ่งที่ควรท�ำต่อไปจำกนี้ให้ดีขึ้น หำวิธีกำรใหม่ต่อไป
• พูดคุยกับเด็กถึงสถำนกำรณ์ที่อำจเกิดขึ้น หรือเมื่อเกิดขึ้นจริงกับเพื่อน เช่น เมื่อ • ให้โอกำสได้ใช้ควำมคิดสร้ำงสรรค์และจินตนำกำร เพื่อน�ำไปสู่ควำมคิดใหม่ๆ เติบโตไปเป็นคนที่กระตือรือร้น
หมำของเพื่อนตำย เมื่อเพื่อนบำดเจ็บหรือของหำย พูดคุยกับเด็กถึงควำมรู้สึก มีชีวิตชีวำ ช่ำงคิด ช่ำงท�ำ
• ให้โอกำสได้เรียนรู้ผ่ำนกำรเล่น เพรำะกำรเล่นคือกำรเรียนรู้ที่สร้ำงควำมสุข ท�ำให้เกิดทัศนคติที่ดีต่อกำร
ของเพื่อน ควำมรู้สึกของตนเองต่อเพื่อน ควำมเห็นอกเห็นใจ และสิ่งที่เด็กควร เรียนรู้
แสดงออกอย่ำงสอดคล้องกับควำมควำมรู้สึกที่เกิดขึ้น • ให้โอกำสได้แสดงควำมคิดเห็นและวิเครำะห์ผลกำรท�ำงำน เพื่อได้ฝึกกำรใช้เหตุผลข้อมูล ฝึกกำรคิดเชื่อมโยง
• ให้เด็กมีโอกำสได้เล่น ได้ท�ำงำนร่วมกันเป็นคู่ เป็นกลุ่มเล็ก กลุ่มใหญ่ อย่ำงอิสระ และกำรพิจำรณำงำนของตนเองอันจะน�ำไปสู่กำรปรับปรุงผลงำนของตัวเองต่อไป
บนกติกำกำรอยู่ร่วมกัน เช่น กำรเข้ำคิว กำรผลัดเปลี่ยนกันท�ำ ผลัดกันพูด กำร • ให้โอกำสได้เรียนรู้ผ่ำนกิจวัตรประจ�ำวัน เด็กจะได้ตระหนักว่ำสำมำรถพึ่งพำตนเองได้ เกิดควำมรู้สึกมั่นใจที่
รอคอย กำรบอกควำมต้องกำร กำรเล่นและกำรท�ำงำนด้วยกันบ่อยๆ จะเป็น จะลงมือท�ำด้วยตนเอง
ประสบกำรณ์ตรงของเด็กที่จะฝึกฝนทักษะทำงสังคม เช่น กำรให้ กำรขอควำม • ให้โอกำสได้ฝึกฝนทักษะกำรแก้ปัญหำ เพื่อให้เกิดควำมมั่นใจในตัวเอง เกิดทักษะกำรคิดวิเครำะห์และตัดสินใจ
ร่วมมือ กำรแบ่งปัน กำรแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็น กำรเจรจำต่อรอง กำรยอมรับ • ให้โอกำสได้เรียนรู้ผ่ำนบูรณำกำรประสำทสัมผัส (Sensory Integration) เพื่อให้มีประสำทสัมผัสที่คมไว
วิธีท�ำงำนที่แตกต่ำงกัน ควำมร่วมมือ กำรไม่โทษกัน และกำรจัดกำรกับควำมขัดแย้ง มีกำรสังเกตที่ละเอียดและเฉียบคม ซึ่งเป็นเครื่องมือส�ำคัญยิ่งในกำรเรียนรู้
• จัดโอกำสให้เด็กได้แลกเปลี่ยนควำมคิดเห็น เสนอควำมคิดเห็น และรับฟังกัน • ให้โอกำสได้จดจ่อใส่ใจ เพื่อฝึก “สติ” ช่วยให้มีสมำธิในกำรท�ำงำน ส่งผลดีต่อกำรรับรู้
• ให้โอกำสได้รับแรงบันดำลใจ เพื่อให้เกิดพลัง ก�ำลังใจที่จะพัฒนำตัวเอง
ในกลุ่มอยู่เสมอ • ให้โอกำสได้ฝึกทักษะทำงอำรมณ์ - สังคม เพื่อให้รู้จักกำรจัดกำรกับอำรมณ์ตัวเองและสำมำรถอยู่ร่วมกับ
• ให้เด็กได้สะท้อนควำมคิดเห็นในกลุ่ม กำรแสดงควำมคิดเห็นทำงบวกต่อผลลัพธ์ ผู้อื่นได้
ที่เกิดจำกกำรท�ำงำนกลุ่ม แม้งำนจะไม่ประสบควำมส�ำเร็จ หรือไม่เป็นไปตำม
คำดหวังของกลุ่ม เช่น กำรเสริมก�ำลังใจของกันและกัน กำรมองเห็นปัญหำและ
ร่วมกันหำแนวทำงพัฒนำงำนในครั้งต่อไป กำรขอบคุณเพื่อนๆ ที่ให้ควำม
ร่วมมือ หรือเสนอควำมคิดที่ดี
112 113
